Θεμελιώδεις αρχές
+/- ar • be-tarask • cs • de • el • en • es • fa • hu • ko • id • it • ja • ms • ml • nl • pt • ru • sk • sl • zh
Τα εγχειρήματα του Wikimedia ως κοινότητα έχουν ορισμένες θεμελιώδεις/ιδρυτικές αρχές. Οι αρχές αυτές μπορούν να εξελίσονται ή να εξειδικεύονται με την πάροδο του χρόνου, αλλά θεωρούνται απαραίτητα ιδανικά στην ίδρυση των εγχειρημάτων του Wikimedia — δεν πρέπει να συγχέονται με το Ίδρυμα Wikimedia (που επίσης προέκυψε από τα εγχειρήματα του Wikimedia). Οι άνθρωποι που διαφωνούν μαζί τους ωστόσο αναμένονται να τους τηρούν όσο συνεργάζονται στον ιστότοπο ή να στραφούν σε άλλο ιστότοπο. Αυτοί που είναι ανίκανοι ή απρόθυμοι μερικές φορές καταλήγουν να εγκαταλείπουν το εγχείρημα.
Αυτές οι αρχές περιλαμβάνουν:
- Ουδέτερη οπτική γωνία (NPOV) ως υποχρεωτική συντακτική αρχή.
- Η ικανότητα οποιουδήποτε να επεξεργαστεί (σχεδόν όλα) τα άρθρα χωρίς εγγραφή.
- Η "διαδικασία wiki» και ο μηχανισμός λήψης τελικών αποφάσεων για όλο το περιεχόμενο.
- Η δημιουργία ενός φιλόξενου και συλλογικού περιβάλλοντος σύνταξης.
- Ελεύθερη αδειοδότηση περιεχομένου· στην πράξη ορίζεται από κάθε εγχείρημα ως κοινό κτήμα, GFDL , GFDL, CC-BY-SA ή CC-BY.
- Η διατήρηση περιθωρίου εξουσιοδότησης ως βοήθεια στην επίλυση ιδιαίτερα δύσκολων προβλημάτων. Στην αγγλική Wikipedia, μια Επιτροπή Διαιτησίας έχει την εξουσία να προβεί σε ορισμένες δεσμευτικές, οριστικές αποφάσεις, όπως ο αποκλεισμός ενός συντάκτη. Άλλα wiki έχουν ανάλογα πλαίσια.
Με την πάροδο του χρόνου λίγες πρόσθετες αρχές έχουν αναδειχθεί σε ένα εξίσου σημαντικό επίπεδο:
- Με την εξαίρεση περιεχομένου ουσιαστικά παράνομου υπό του νόμους των ΗΠΑ, το εκπαιδευτικό περιεχόμενο του Wikimedia το διαχειρίζεται η κοινότητα- δεν λογοκρίνεται με κάποιο τρόπο προς χάριν της αρνητικότητας ή πίεσης από εξωτερικές ομάδες ή άτομα, είτε σχετικά με μια κατηγορία περιεχομένου ως σύνολο ή συγκεκριμένα θέματα.[1]
- Η ιδιωτικότητα των μη δημόσιων πληροφοριών για τους εκάστοτε συντάκτες διατηρείται όπου είναι δυνατόν, με πολύ λίγες εξαιρέσεις. [2]
Μερικές θεμελιώδεις αρχές υπάρχουν σε ορισμένα εγχειρήματα, αλλά όχι καθολικά:
- Στις Βικιπαίδειες, Βικιθήκες, Βικιφθέγματα και Βικιλεξικά, η επαληθευσιμότητα αποτελεί θεμελιώδη αρχή. Σε ορισμένα εγχειρήματα, όπως τα Βικινέα η πρωτότυπη έρευνα μπορεί να εγκρίνεται από την κοινότητα.
- Στα περισσότερα υπάρχοντα wiki, η επιλεκτικότητα του περιεχομένου είναι μια θεμελιώδης αρχή[3]. Ωστόσο, δεν θα ήταν ασυνέπεια στο μέλλον να φιλοξενηθεί ορισμένο μη επιλεκτικό περιεχόμενο όπως είναι τα μεγάλα δημόσια αρχεία.
- Περιεχόμενο που σχετίζεται με ανθρώπους εν ζωή έχει αυστηρότερα πρότυπα από τα υπόλοιπα για την καλύτερη προστασία των υποκειμένων από τον κίνδυνο βλάβης που μπορεί να οφείλεται σε ακατάλληλη ποιότητα ή κάλυψη.
Ορισμένες άλλες αρχές είναι ευρέως διαδεδομένες αλλά απορρέουν από αυτές, όπως είναι η προσδοκία ότι επίμαχο υλικό θα παραπέμπει σε μια πηγή (για την εξασφάλιση της επαληθευσιμότητας), ή ότι οι προσωπικές επιθέσεις και νομικές απειλές είναι απαράδεκτες (διαταράσσουν το συλλογικό περιβάλλον).
[edit] Δείτε επίσης
[edit] Σημειώσεις
- ↑ Παρά το γεγονός ότι σε ορισμένα θέματα υψηλού βαθμού προεξέχον υλικό μπορεί να απαιτηθεί και το υλικό χαμηλής μορφωτικής αξίας μπορεί να αφαιρεθεί. Επίσης, μη μορφωτικές σελίδες όπως οι σελίδες χρηστών και της κοινότητας έχουν συνήθως διαφορετικά και αυστηρότερων κριτήρια για αποδεκτό περιεχόμενο και κατά περίπτωση καθώς σκοπός τους είναι να διευκολύνουν την συντακτική κοινότητα.
- ↑ Οι πιο κοινές εξαιρέσεις είναι αυτο-αποκάλυψη, πρόληψη ή μετριασμός κατάχρησης, και όπου το υλικό είναι πολύ παλιό ή πολύ καλά εδραιωμένο για να αφαιρεθεί χωρίς να προκαλέσει το αντίθετο του επιδιωκόμενου αποτελέσματος.
- ↑ Στην αγγλική Wikipedia η αρχή μερικές φορές περιγράφεται ως ότι "δεν είναι μια αδιάκριτη συλλογή πληροφοριών". άλλα εγχειρήματα έχουν τα δικά τους πρότυπα για το είδος του υλικού που θα πρέπει και δεν πρέπει να συμπεριληφθεί.
