Meta:Historical/Simple View of Ethics and Morals

From Meta, a Wikimedia project coordination wiki

Hierdie is 'n opstel. Dit gee die mening en idees van enkele gebruikers op Meta-Wiki weer, maar word waarskynlik nie deur almal ondersteun nie. Dit is ook nie 'n amptelike beleid of riglyn op Meta-Wiki nie, maar dit mag wel een op ander Wikimedia-projekte wees. Voel asseblief vry om hierdie bladsy soos nodig by te werk, of gebruik die kletsblad om groot wysigings voor te stel. هذه نصيحة. تعبر عن آراء وأفكار بعض مستخدمي ميتا-ويكي لكن قد لا تكون مدعومة على نطاق واسع. هذه ليست سياسة على ميتا-ويكي، لكنها قد تكون سياسة أو إرشاد في مشاريع ويكيميديا آخرى. لا تتردد في تحديث هذه الصفحة عن الحاجة، أو استخدم صفحة النقاش للتعديلات الجوهرية. Ovo je esej. Sadrži misli i ideje nekih korisnika Meta-Wikija, ali ne mora nužno da bude široko prihvaćen. Ovo nije pravilo na Meta-Wikiju, ali može da budi pravilo ili uputa na drugim projektima Wikipedije. Slobodno promijenite ovu stranu po potrebi ili koristite stranu za razgovor za veće promjene. Açò és un assaig. Expressa les opinions i idees d'alguns usuaris de Wikimedia o del Meta-Wiki però pot ser que no tingui un ampli suport. Això no és una política del Meta-Wiki, però pot ser política o guia d'estil en algun altre projecte Wikimedia. Sentiu-vos lliures d'actualitzar aquesta pàgina quan faci falta o utilitzeu la pàgina de discussió per a proposar-hi canvis d'importància. Dette er et essay. Det udtrykker visse Wikimedia- eller Meta-Wiki-brugeres holdninger og idéer, som ikke nødvendigvis deles af et flertal. Dette udgør ikke en politik på Meta-Wikien, men det kan være en politik eller et regelsæt på et andet Wikimedia-projekt. Du er velkommen til at ændre denne side efter behov, eller til at foreslå større ændringer på diskussionssiden. Dies ist ein Essay. Er drückt die Meinungen und Ideen einiger Meta-Wiki-Benutzer aus und wird eventuell nur von wenigen Benutzern unterstützt. Dies ist keine Richtlinie aus dem Meta-Wiki, kann aber Richtlinie oder Leitsatz in anderen Wikimedia-Projekten sein. Tu dir keinen Zwang an und aktualisiere diese Seite falls nötig, oder benutze die Diskussionsseite, um größere Veränderungen vorzuschlagen. This is an essay. It expresses the opinions and ideas of some wikimedians or Meta-Wiki users but may not have wide support. This is not policy on the Meta-Wiki, but it may be policy or guideline on other Wikimedia projects. Feel free to update this page as needed, or use the discussion page to propose major changes. Esto es un ensayo. Este texto expresa opiniones e ideas de algunos usuarios pero éstas no tienen un amplio consenso. Esto no es una política de Meta pero sí puede serlo en otros proyectos. Sea usted libre de actualizar esta página o use su página de discusión para proponer cambios mayores. Jen eseo. Ĝi esprimas la opiniojn kaj ideojn de iuj Vikipediistoj aŭ uzantoj de Meta-Wiki, sed eble ne havus vastan subtenon. Ĝi ne estas la regularo de Meta-Wiki, sed ĝi eble estas regularo en aliaj projektoj de Wikipedia. Laŭvole ĝisdatigu ĉi tiun paĝon laŭ bezono, aŭ uzu la diskuto-paĝon por proponi grandajn ŝanĝojn. این صفحه یک انشا است. این صفحه نظر و ایدهٔ برخی از کاربران فراویکی را بیان می‌کند اما ممکن است از حمایت گسترده‌ای برخوردار نباشد. این صفحه یک سیاست در فراویکی نیست، اما ممکن است سیاست یا رهنمودی در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا باشد. آزادانه آن را به روز کنید، و برای تغییرهای بزرگ از صفحهٔ بحث استفاده کنید. Tämä on essee. Se ilmaisee joidenkin wikimedialaisten tai Meta-Wikin käyttäjien mielipiteitä tai ajatuksia, mutta sillä ei välttämättä ole laajaa kannatusta. Tämä ei ole Meta-Wikin käytäntö, mutta saattaa olla käytäntö tai ohje muissa Wikimedia-hankkeissa. Päivitä tätä sivua tarpeen mukaan tai ehdota isoja muutoksia keskustelusivulla. Ceci est un essai. Il exprime les opinions et les idées de certains contributeurs de Meta-Wiki, mais peut ne pas renconter le soutien des autres. Il n'est ni une règle ou une recommandation sur Meta-Wiki, mais peut l'être sur d'autres projets Wikimédia. N'hésitez pas à modifier cette page si besoin est, ou à proposer des changements majeurs sur la la page de discussion. Dit is in essay. It jout mieningen en ideeën wer fan guon meidoggers op Meta-Wiki, mar it is net sein dat eltsenien it der mei iens is. Dit is ek gjin offisjeel belied of rjochtline op Meta-Wiki, al kin dat wol sa wêze op oare Wikimedia-projekten. Fiel jo frij om dizze side wêr't dat nedich is bij te wurkjen of om grutte wizigings út te stellen op de oerlisside. עברית: דף זה הוא מאמר. הדף מבטא את הדעות והרעיונות של חלק מהמשתמשים במיזמי קרן ויקימדיה או במטא־ויקי, אך ייתכן שאין להם תמיכה נרחבת. דף זה הוא לא דף מדיניות במטא־ויקי, אך ייתכן שהוא דף מדיניות או דף הנחיות במיזמי ויקימדיה אחרים. הרגישו חופשיים לעדכן את הדף לפי הצורך, או השתמשו בדף השיחה להצעת שינויים משמעותיים. Ovo je esej. Sadrži mišljenja i ideje nekih korisnika Meta-Wikija, ali ne mora nužno biti široko prihvaćen. Ovo nije pravilo na Meta-Wikiju, ali može biti pravilo ili uputa na drugim Wikimedijinim projektima. Slobodno promijenite ovu stranicu po potrebi ili koristite stranicu za razgovor za predlaganje većih promjena. Ez egy esszé. Néhány Wikimédia- vagy Meta-Wiki-felhasználó véleményét fejezi ki, de lehet, hogy nem kapott széles körű támogatást. Nem irányelv a Meta-Wikin, de irányelv vagy útmutató lehet más Wikimédia-projektekben. Szabadon frissítheted ezt a lapot, ha szükséges, vagy használd a vitalapot, ha nagyobb változtatást szeretnél javasolni. Isto es un essayo. Illo exprime le opiniones e ideas de alcun wikimedianos o usatores de Meta-Wiki, ma pote non esser appoiate per le consenso general. Isto non es un politica del Meta-Wiki, ma pote esser un politica o directiva in altere projectos de Wikimedia. Sia libere de actualisar iste pagina in caso de necessitate, o usa le pagina de discussion pro proponer major alterationes. Ini adalah sebuah esai. Esai ini menyatakan pendapat dan gagasan dari beberapa Wikimediawan atau pengguna Meta-Wiki dan mungkin tidak didukung oleh komunitas secara meluas. Esai ini bukan kebijakan Meta-Wiki, tapi mungkin saja merupakan kebijakan atau pedoman di proyek-proyek Wikimedia lainnya. Silakan memperbarui halaman ini seperlunya, atau gunakan halaman pembicaraan untuk mengusulkan perubahan besar. Questo è un saggio. Esprime le opinioni e le idee di alcuni contributori di Meta-Wiki, ma può non incontrare il sostegno di altri. Non è una raccomandazione o una linea guida su Meta-Wiki, ma lo potrebbe essere su altri progetti Wikimedia. Non esitate a modificare questa pagina se occorre, o a proporre modifiche rilevanti nella sua pagina di discussione. この記事はエッセイです。何人かのメタウィキの利用者の意見と考えを表していますが、幅広い支持を得ているとは限りません。メタウィキの方針ではありませんが、他のウィキメディア・プロジェクトの方針かガイドラインであるかもしれません。必要に応じてこのページを遠慮なく編集し、大きな変更の提案にはこの記事のノートを使用してください。 이 문서는 수필입니다. 이것은 일부 사용자의 의견을 나타낸 것으로, 총의를 얻지 않았을 수 있습니다. 이 문서는 메타위키 정책은 아니지만, 다른 위키미디어 프로젝트에서 정책이나 지침으로 사용하고 있을 수도 있습니다. 이 문서를 편집하거나 주요 내용을 바꿔야 한다면 토론 문서를 이용해 주세요. Ова е есеј. Во него е искажано мислењето и идеите на извесни викимедијанци или корисници на Мета-Вики, но не значи дека тоа ужива широка поддршка. Ова не претставува правило на Мета-Вики, но може да виде правило или напатствие на други проекти на Викимедија. Најслободно менувајте ја страницава, или пак користете ја страницата за разговор ако сакате да предложите некои поголеми промени. हा एक निबंध आहे. यामध्ये काही विकिपीडिया सदस्यांची किंवा मेटा-विकि सदस्यांची मते आणि कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत. त्यांना बहुतांशांचा पाठिंबा असेलच असे नाही. हा निबंध मेटा-विकिवरील धोरण मांडत नाही, पण इतर काही विकिमीडिया प्रकल्पांमध्ये हा निबंध धोरण किंवा मार्गदर्शक तत्व म्हणून वापरला जात असणे शक्य आहे. आवश्यक असेल तेव्हा विनासंकोच हे पान संपादित करा किंवा काही मोठे बदल सुचविण्यासाठी चर्चा पानाचा उपयोग करा. Ini adalah sebuah karangan. Ia menyatakan pendapat serta buah fikiran sesetengah ahli wikimedia atau pengguna Meta-Wiki tetapi tidak semestinya mempunyai sokongan yang meluas. Ini bukannya polisi di Meta-Wiki, tetapi ia mungkin merupakan polisi atau garis panduan di projek-projek Wikimedia lain. Silakan mengemaskini laman ini jika perlu, atau gunakan laman perbincangannya untuk mengusulkan perubahan-perubahan yang besar. Dit is een essay. Het geeft de meningen en ideeën van enkele gebruikers op Meta-Wiki weer, maar wordt waarschijnlijk niet door iedereen gesteund. Dit is ook geen officieel beleid of richtlijn op Meta-Wiki, maar dat kan het wel zijn op andere Wikimedia-projecten. Voel u vrij om deze pagina als nodig bij te werken, of om de overlegpagina te gebruiken om grote wijzigingen voor te stellen. Aquò es una redaccion. Exprimís las opinions e las idèas d'unes contributors de MetaWiki, mas pòt rencontrar pas lo sosten dels autres. Es pas una règla o una recomandacion sus MetaWiki, mas o pòt èsser sus d'autres projèctes Wikimèdia. Esitetz pas a modificar aquesta pagina se fa mestièr, o a prepausar de cambiaments màgers sus la la pagina de discussion. Ten artykuł jest esejem. Wyrażone są w nim opinie i pomysły niektórych wikimedian lub użytkowników Meta-Wiki, ale niekoniecznie mają szersze poparcie. Nie jest to zasada obowiązująca na Meta-Wiki, ale może to być zasada lub zalecenie na innych projektach Wikimediów. Możesz aktualizować tę stronę w razie potrzeby lub skorzystaj ze strony dyskusji artykułu aby zaproponować większe zmiany. Isto é um ensaio. Ele expressa as opiniões e idéias de vários wikimedianos ou usuários do Meta-Wiki mas pode não ter grande respaldo. Isto não é uma política no Meta-Wiki, mas pode ser uma política ou orientação em outros projetos da Wikimedia. Sinta-se livre para atualizar esta página quando necessário, ou use a página de discussão para propor alterações maiores. Acesta este un eseu. Aici sînt exprimate opiniile şi ideile unor utilizatori de pe Meta-Wiki, dar este posibil să nu aibă accepţiune majoritară. Aceasta nu are titlu de politică pe Meta-Wiki, dar poate fi politică sau ghid de reguli pe alte proiecte ale Wikipediei. Poţi să îmbunătăţeşti această pagină după cum crezi adecvat, sau să foloseşti pagina de discuţie pentru a propune schimbări majore. Это эссе. Оно выражает мнения и идеи некоторых пользователей Мета-вики, но может не пользоваться широкой поддержкой. Эссе не является правилом Мета-вики, но, вероятно, может быть правилом или руководством в других проектах Викимедиа. Вы можете обновлять эту страницу как считаете нужным или воспользоваться страницей обсуждения, чтобы предложить масштабные изменения. Ово је есеј. Садржи мисли и идеје неких корисника Мета-Викија, али не мора да буде широко прихваћен. Ово није правило на Мета-Викију, али може да буде правило или упутство на другим пројектима Викимедије. Не устручавајте се да промените ову страну по потреби или користите страну за разговор да бисте предложили веће промене. Den här sidan är en essä. Den är inte en av Wikimedias policys eller riktlinjer, och återspeglar kanske endast författarnas åsikter. Uppdatera sidan om det behövs eller diskutera innehållet på diskussionssidan. หน้านี้เป็นข้อเขียน แสดงถึงความคิดหรือไอเดียของผู้ใช้วิกิมีเดียหรือเมต้าวิกิบางคนซึ่งอาจจะยังไม่ได้รับการสนับสนุนกว้างอย่างขวางนัก นี่ไม่ใช่นโยบายบนเมต้าวิกิ, แต่อาจเป็นนโยบายหรือแนวทางของโครงการอื่น ๆ ของวิกิมีเดีย อย่ากังวลในการแก้ไขหน้านี้ตามที่คุณต้องการ หรือใช้หน้าอภิปรายในการเสนอการเปลี่ยนแปลงใหญ่ ๆ Đây là một bài luận. Nó thể hiện ý kiến và ý tưởng của một số thành viên Wikimedia hoặc Meta-Wiki và có thể không được đồng tình một cách rộng rãi. Đây không phải là quy định tại Meta-Wiki, nhưng nó có thể là quy định hoặc hướng dẫn tại các dự án khác của Wikimedia. Xin hãy thoải mái cập nhật trang này nếu cần, hoặc sử dụng trang thảo luận để đề xuất những thay đổi lớn. 这是一篇论述。它只表达了部分维基人或元维基使用者的意见及观点，此等观点可能未获得广泛支持。这不是元维基的政策，但可能是属于其他维基计划的政策或指引。如有需要，欢迎更新本页面，或在讨论页提出修改的建议。 这是一篇论述。它只表达了部分维基人或元维基使用者的意见及观点，此等观点可能未获得广泛支持。这不是元维基的政策，但可能是属于其他维基计划的政策或指引。如有需要，欢迎更新本页面，或在讨论页提出修改的建议。 這是一篇論述. 它只表達了部分維基人或元維基使用者的意見及觀點，此等觀點可能未獲得廣泛支持。 這不是元維基的政策，但可能是屬於其他維基計劃的政策或指引。如有需要，歡迎更新本頁面，或在討論頁提出修改的建議。 [translate]

Ethics is the science of morality. It's very important because it can answer the big question, "How should we live?" It presupposes we can define 'how' (method), 'should' (ambition), 'we' (a group seeking consensus), 'live' (beings with bodies). Without this context, ethics is generally just talk implying moral judgement.

Practical ethics is often thought of as a process of de-escalating moral conflicts to the point of non-violent resolution, reducing harm, and educating as required so that each participant in a conflict can effectively see the other's point of view. The simplest way to understand this is that ethics balances right versus right, but some instinctive moral core of the individual must recognize right and wrong, else we do not have two individuals asserting "right" requiring ethical help: if either believes themselves "wrong" then they are engaging in tactics to reduce the chance of getting caught or alerting others to it, neither of which is studied by ethics. Ethics can thus be viewed as a lever but one that rests on a moral fulcrum of pre-existing assumptions, like the bodies of the beings in conflict.

This simple view completely reverses the traditional Greek view that ethos, or "character" was internal, and nomoi (in Latin mores), or "custom", came from the society. But then, the ancient Greeks viewed religion and the responsibilties of a tutor (which included sex) in a somewhat opposite way from moderns as well.

Despite wide differences in methods, ambitions, consensus, and ecologies in which humans live, there are a few widely-accepted moral principles that seem to cross all major cultural boundaries and can be elaborated, if only in the abstract. One is some form of the golden rule: "Act towards other people only in ways that you would want people to act towards you." Another is that a person can only be blamed or praised if they could choose to act or refuse to act. Another is that there seems to be something good about helping living things in general, or compassion or empathy. These principles seem to be based firmly in living beings' makeup - e.g. a mammal would hardly argue against 'motherhood'. But the same things can lead us to difficult moral choices - while a sexually reproducing animal would not argue against 'beauty', it could recognize the unallayed pursuit of it as an excess likely to do great harm (say to mothers).

It is useful to distinguish "good from bad" socially just as we might distinguish "good from evil" morally. It's also useful to recognize that we use the word "right" to assert what we are due and to judge what is correct. Ethics begins when we try to use "right", "wrong", "good", "bad" and "evil" as labels in a sharable, predictable, way. Else it is just a moral judgement and not a basis for cooperation with other people in any due process or law.

Most surviving societies recognize certain acts that are usually bad for the society, such as lying, stealing, murder of people, adultery, and impiety (to God or Nature which in early societies was often the same). Mature societies recognize ecological and personal obligations that may contradict the social:

Therefore, etiquette (or "diplomacy" or "de-escalation") often requires that a painful truth be avoided, or even that a disruptive presence be silenced... many otherwise "civilized" societies jail, exile, or even execute individuals.

This highlights the differences between individual and social responsibility - very often people rely on society or labor specialization to do things (like kill chickens or "terrorists") that they simply would not do for themselves.

More complex ethical theories can be easily doubted, and are usually wrong. Very often, they are an excuse for continuing behavior felt to be immoral - whether behavior can ever be "known" to be immoral is another basic question.

Even the above version of the golden rule can be doubted, i.e. what if the "person" is not human, or has deliberately killed a human? Is it right to treat such a person like a human if they would be harmed by reciprocal treatment? What makes us decide that a person is worthy of respect in the first place? A body? Ape-like gestures? A corporate charter? Free beer?

Philosophers have been criticizing ethical theories for thousands of years, and many of their criticisms are complex, subtle and technical. Discussing such criticisms is beyond the scope of this article. Usually, ethics does not stand alone but requires epistemology (knowing the self) and metaphysics (knowing the way one validates truth against the environment) to constitute "a philosophy". Theologians often phrase the questions somewhat differently, in terms of cosmology (God), ontology (what exists), and morals. As morals are difficult or impossible to transfer out of context, the theologian generally studies ethics case by case - or "fable by fable".