Wikimedia Thailand/Wikiclubs in schools/th

ภาษา:	English  • ไทย

โครงการ Wikiclubs in schools คือโครงการหนึ่งของวิกิมีเดียประเทศไทย โดยมีเป้าหมายเกี่ยวกับการส่งเสริมการใช้วิกิพีเดียภายในสถานศึกษาให้กับนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ และบุคคลจากสถานศึกษาต่างๆ ปัจจุบันโครงการอยู่ในระยะวางแผนและมีกำหนดการที่จะเริ่มภายในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2555

ที่มาและความสำคัญ

วิกิพีเดียเป็นหนึ่งในโครงการของมูลนิธิวิกิมีเดียที่ได้รับความนิยมสูงสุด และเป็นเว็บไซต์ที่คนทั่วโลกเข้าถึงมากที่สุดอันดับที่ 6 และเว็บไซต์ที่คนไทยเข้าถึงมากที่สุดอับดับที่ 11 ด้วยสถิติดังกล่าวนักเรียนและบุคลากรทางการศึกษาต่างๆส่วนใหญ่ที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ย่อมเคยใช้งานวิกิพีเดียมาบ้างแล้วไม่มากก็น้อย โดยส่วนใหญ่อาจเป็นการเข้าใช้งานเพียงผิวเผินซึ่งเข้าผ่านเสิรช์เอนจิน เช่น Google เป็นหลัก นอกจากการใช้งานเพียงผิวเผินแล้ว ยังมีปัญหาการคัดลอกงานจากวิกิพีเดียไปส่งเป็นการบ้าน การยึดเอาวิกิพีเดียใช้แทนแหล่งข้อมูลชั้นต้นทำให้ได้ข้อมูลที่ไม่ทันสมัยหรือไม่ถูกต้อง รวมถึงการก่อกวนวิกิพีเดียจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์

โครงการ Wikiclubs in schools จึงได้รับการจัดตั้งจากชุมชนวิกิพีเดียเพื่อให้เกิดการพัฒนาดังกล่าว ด้วยการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิกิพีเดีย เช่น ชุมนุม ชมรม การประกวดแข่งขัน เป็นต้น เพื่อให้นักเรียนและบุคลากรทางการศึกษาต่างๆมีความเข้าใจที่ดีเกี่ยวกับวิกิพีเดียและสามารถใช้งานวิกิพีเดียได้อย่างสร้างสรรค์

ระดับมัธยมศึกษา

ชุมนุมวิกิพีเดีย

ตามหลักสูตรการเรียนระดับมัธยมศึกษาในประเทศไทย นักเรียนจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมชุมนุมตามเวลาและการจัดหลักสูตรของสถานศึกษา โดยกิจกรรมดังกล่าวเป็นกิจกรรมนอกหลักสูตรที่มีครูที่ปรึกษาชุมนุมคอยกำกับดูแล กิจกรรมดังกล่าวอาจเป็น ศิลปะ กีฬา วิชาการ หรือกิจกรรมอื่นที่เป็นประโยชน์ทั้งตามที่นักเรียน ผู้ปกครอง ครูหรือโรงเรียนเห็นสมควรจัด

เพื่อให้นักเรียนได้รับประโยชน์เต็มที่จากการใช้วิกิพีเดีย ภายใต้โครงสร้างของหลักสูตรการศึกษาในระดับมัธยมศึกษา เราจึงเสนอให้โรงเรียนที่มีความพร้อมจัดตั้งชุมนุมวิกิพีเดียขึ้นเพื่อให้นักเรียน รู้จักใช้ รู้จักสร้าง รวมถึง บอกต่อและแบ่งปันวิกิพีเดียกับคนอื่น นอกจากจะเป็นกิจกรรมชุมนุมที่พัฒนาศักยภาพส่วนตนในเชิงวิชาการแล้ว ยังเป็นการทำตนให้เป็นประโยชน์กับสังคมและสร้างมิตรภาพกับเพื่อนที่มีความสนใจคล้ายกันในโลกอินเทอร์เน็ต

1. รู้จักใช้:
   • ทำความรู้จักกับวิกิพีเดีย ใช้ให้เป็นประโยชน์ทั้งสำหรับการศึกษาในหลักสูตร การค้นคว้าหาความรู้ที่ตนสนใจ รวมทั้งใช้เพื่อความบันเทิง การท่องเที่ยว และการนันทนาการ
   • เข้าใจข้อดี ข้อเสีย และข้อจำกัดของวิกิพีเดีย รู้วิธีประเมินความน่าเชื่อถือและสอบทานแหล่งข้อมูล รู้จักอาสาสมัครวิกิพีเดีย เข้าใจความเสรีและหลักเจตนาดี
   • เข้าใจเงื่อนไขเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา และการนำวิกิพีเดียไปใช้ในงานของตนอย่างถูกต้อง
2. รู้จักสร้าง:
   • เทคนิค: ใช้งาน MediaWiki ได้ เข้าใจการจัดรูปแบบ การแทรกสื่อ การแทรกลิงก์ การใช้แม่แบบ ฯลฯ
   • การเขียน: รู้ว่าหัวข้อใดสามารถเขียนสารานุกรมได้ (หรือควรอยู่ในโครงการพี่น้องของวิกิพีเดีย) รู้จักหลักการตั้งชื่อบทความ รู้จัก MoS รู้จักโครงการวิกิที่รับผิดชอบบทความนั้น (ถ้ามี) รู้จักหาวิกิลิงก์ภาษาต่างประเทศ (ถ้ามี) รู้จักหาข้อมูลจากแหล่งต่างๆ และรู้ว่าควรใช้ข้อมูลจากแหล่งใด รู้จักเรียบเรียงข้อมูล และใช้ภาษาที่เป็นสารานุกรม รู้จักการอ้างอิงอย่างเป็นวิชาการ รู้ความแตกต่างระว่างแหล่งข้อมูลอื่นกับอ้างอิง รู้จักการจัดหมวดหมู่ เข้าใจหลักมุมมองสากล
   • ความร่วมมือ: รู้จักใช้หน้าผู้ใช้และหน้าอภิปรายอย่างสร้างสรรค์ และสามารถร่วมมือกับอาสาสมัครอื่นบนวิกิพีเดีย
3. บอกต่อและแบ่งปัน:
   • Sense of community
   • ร่วมสร้างกระแสความนิยม ความรู้สึกหวงแหนและความเป็นเจ้าของวิกิพีเดียร่วมกัน ผ่าน Social media
   • ร่วมตอบแบบสอบถามในโครงการ "คุณเคยชวนเพื่อนมาเขียนวิกิพีเดียหรือไม่"
   • ร่วมแบ่งปันแก่โรงเรียนอื่นที่ไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ต ด้วยโครงการ Wikipedia offline

ข้อเสนอจัดตั้งชุมนุม

• ชื่อชุมนุม: ตั้งตามความเหมาะสมโดยอาจารย์และนักเรียนร่วมกันเสนอ
• ครูที่ปรึกษา: ไม่จำกัดกลุ่มสาระการเรียนรู้ (ควรมีครูอย่างน้อย 1 คนต่อนักเรียน 15 คน)
• สมาชิก: ไม่จำกัดระดับชั้น ไม่จำกัดจำนวน (ขนาดที่เหมาะสมคือ 3-30 คน)
• สถานที่/อุปกรณ์: ห้องปฏิบัติการณ์คอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต กล้องบันทึกภาพนิ่ง กล้องบันทึกภาพเคลื่อนไหว
  • อาจออกนอกสถานที่ไปทัศนศึกษาในห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์ หอจดหมายเหตุ อนุสรณ์สถาน อนุสาวรีย์ ฯลฯ (ดู w:en:GLAM (industry sector))

ตัวอย่างกิจกรรม

รู้จักใช้

1. บันทึกนักอ่าน บันทึกรายวันจากการอ่านบทความในวิกิพีเดีย
2. ฝึกการค้นคว้าหาข้อมูลจากวิกิพีเดียและแหล่งข้อมูลอื่น สอนให้ตระหนักถึงข้อดีและข้อจำกัดของวิกิพีเดีย

รู้จักสร้าง

1. อบรมวิธีการเขียนและแนวปฏิบัติที่สำคัญของวิกิพีเดีย
2. ให้นักเรียนฝึกการแก้ไขบทความที่ต้องการช่วยเหลือตามความสนใจของนักเรียน รู้จักแม่แบบ ป้าย โครงการวิกิตามความสนใจ
3. ให้นักเรียนสร้างบัญชีผู้ใช้ในวิกิพีเดีย เริ่มต้นเขียนบทความที่ต้องการตามความสนใจของนักเรียน และมีปฏิสัมพันธ์ในชุมชนวิกิพีเดีย
4. ให้นักเรียนร่วมแก้ไขและเขียนบทความอย่างต่อเนื่อง (ขึ้นอยู่กับเวลาของนักเรียนด้วย) รู้จักการป้องกันการก่อกวน การร่วมมือในศาลาชุมชน และร่วมแสดงความคิดเห็นเพื่อพัฒนาวิกิพีเดีย
5. จัดการอบรมใหญ่หรือออกค่าย ทั้งจากในชุมนุมวิกิพีเดีย ชุมนุมวิกิพีเดียระหว่างโรงเรียน หรือกับชุมชนวิกิพีเดีย
6. ให้นักเรียนเลือกบทความที่ไม่สมบูรณ์ในวิกิพีเดียแล้วทำการแก้ไขบทความหรือเริ่มเขียนบทความที่ต้องการในวิกิพีเดีย โดยเพิ่มข้อมูลให้สมบูรณ์ ตามแนวปฏิบัติของวิกิพีเดีย

บอกต่อและแบ่งปัน

1. ส่งเสริมกิจกรรมในชุมนุมให้กับนักเรียนภายนอกชุมนุมและครูที่มีความสนใจเกี่ยวกับวิกิพีเดีย
2. ให้นักเรียนศึกษาบทความต่างๆในวิกิพีเดียด้วยการอ่านบทความต่างๆในวิกิพีเดีย

การประเมิน (หากจำเป็นต้องประเมิน)

• อาจทำได้หลายวิธี เช่น นักเรียนประเมินตนเอง นักเรียนประเมินกันเอง ครูประเมินนักเรียน
• อาจทำได้หลายรูปแบบ เช่น การพิจารณาจากผลงานบนวิกิพีเดีย การนำเสนอผลงานปากเปล่า การเขียนรายงาน
• สิ่งที่ประเมินอาจจำแนกได้เป็นสองแนวทางคือ
  1. ความรู้ ความเข้าใจ ความภูมิใจ และประสบการณ์ที่ได้รับจากวิกิพีเดีย (เป็นเรื่องเฉพาะบุคคล)
  2. ผลงานที่สร้างสรรค์บนวิกิพีเดีย (เข้าถึงได้จากสาธารณะ)

ประกวดแข่งขัน

การประกวด

1. ประกวดการปรับปรุงโลโก้โครงการ (อาจจัดทำทุก 2/5 ปี) ปัจจุบันบางโครงการในภาษาไทยยังไม่ได้ใช้โลโก้ใหม่ตามมาตรฐานของมูลนิธิฯ เช่น วิกิพจนานุกรม
2. ประกวดเรียงความ/วาดรูป/คำขวัญเกี่ยวกับวิกิพีเดีย เช่น ความคิดของฉันเกี่ยวกับวิกิพีเดีย วิกิพีเดียในสายตาของข้าพเจ้า ฯลฯ
3. ประกวดคลิปวีดีโอสั้น ความยาวไม่เกิน 1 นาที ในห้วข้อ (อัปโหลดลงคอมมอนส์เพื่อเข้าร่วมการประกวด แต่ตัดสินจากยอดผู้ชมในยูทูป)
   • "ถ้าคุณไม่เขียนวิกิพีเดีย แล้วใครจะเขียน"
   • "ฉันได้อะไรจากวิกิพีเดีย" เช่น ได้ความรู้จากการอ่านวิกิพีเดีย ได้ความภูมิใจจากการแก้ไขวิกิพีเดีย ได้เพื่อนจากชุมชนวิกิพีเดีย ฯลฯ
4. การแข่งขันตอบคำถามวิกิพีเดียไทย (ความคิดจากการแข่งขันตอบคำถามสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯของสโมสรไลออนส์สากล และการตั้งคำถามประจำสัปดาห์ของผู้ใช้ Tranwill)

รางวัล/ของที่ระลึก/เกียรติบัตร/โล่ห์-ถ้วย

1. ของที่ระลึก (Wikimedia merchandise นำเข้าจากอเมริกา และ/หรือ ผลิตเองในไทย)
2. ทุนการศึกษาและทุนพัฒนาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ให้แก่ นักเรียนและโรงเรียน (ส่วนหนึ่งรับจาก Wikimedia Foundation อีกส่วนหาผู้สนับสนุนภายในประเทศ เช่น Intel หรือ Synnex)
3. เกียรติบัตร/โล่ห์-ถ้วย ให้แก่โรงเรียนและนักเรียน (หาคนดังเซ็นต์ - คนดังในวิกิพีเดียเองได้ก็ดี)

Thai Wikipedia Challenge

(อยู่ในระหว่างการร่างโครงการ)

การใช้วิกิพีเดียในชั้นเรียน

(เป็นโครงการในขั้นต่อไป)

ระดับอุดมศึกษา

ชมรมวิกิพีเดีย

(เป็นโครงการในขั้นต่อไป)

ประกวดแข่งขัน

(เป็นโครงการในขั้นต่อไป)

การใช้วิกิพีเดียในชั้นเรียน

(เป็นโครงการในขั้นต่อไป)

สมาชิกโครงการ

ระดับมัธยมศึกษา

1. Dora1999 ม.1 สุรศักดิ์มนตรี
2. Dfddtdt ม.1 ช่องฟ้าซินเซิง
3. Tranwill ม.2 ชัยภูมิภักดีชุมพล
4. Pastman ครู ศรีสุวิช
5. Jo Shigeru ม.4 เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ
6. P.Liam ม.1 จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
7. Walker Emp ม.6 มงฟอร์ตวิทยาลัย เชียงใหม่

ระดับอุดมศึกษา

1. Mahatee ปี 1 ศิลปศาสตร์ ธรรมศาสตร์ - ระยองวิทยาคม
2. Dolkungbighead ปี 2 วิทยาศาสตร์ เกษตรศาสตร์ - ชลประทานวิทยา
3. Love Krittaya ปี 1 วิทยาการสารสนเทศ มหาสารคาม - นครสวรรค์
4. Chickenpie ปี 1 มนุษยศาสตร์ เกษตรศาสตร์ - สตรีวิทยา ๒
5. Kuttamon ปี 2 ไม่สังกัดคณะ สแตนฟอร์ด - มหิดลวิทยานุสรณ์
6. kelos_omos ปี 4 เทคโนโลยีสารสนเทศ เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี - พระแม่มารีสาทร
7. Mayrakis ปี 1 วิทยาการจัดการ สุโขทัยธรรมาธิราช - สตรีนครสวรรค์

อาสาสมัครส่วนกลาง

1. taweethaも - Wikimedia Thailand
2. Pongsak_ksm - Wikimedia Thailand
3. B20180 - Wikimedia Thailand
4. Sasakubo1717 - Wikimedia Thailand
5. Tinuviel - Wikimedia Thailand
6. KB - Wikimedia Thailand
7. BakaINu - Wikimedia Thailand
8. G(x) - Wikimedia Thailand
9. N.M. - Wikimedia Thailand