Emilia Morosini and Tadeusz Kosciuszko 2025 edit-a-thon/pl
Serce na wygnaniu – Emilia Zeltner Morosini jako pomost między Kościuszką a Risorgimentem
[edit]
.jpg)
Ten projekt łączy kulturalny edyton z historycznym dziedzictwem Emilii Zeltner Morosini (1804–1875), szwajcarskiej patriotki, mecenas i centralnej postaci intelektualnego oraz politycznego życia XIX wieku.
Poprzez swoją rolę opiekunki serca Tadeusza Kościuszki w willi Negroni w Vezia (Ticino), Emilia uosabiała ideały wolności i solidarności, które łączyły walkę Polski o niepodległość z włoskim Risorgimentem.
Edyton, zaplanowany na 8–9 listopada 2025 roku, odbędzie się zarówno w willi Negroni, jak i online, gromadząc wikipedystów, historyków oraz partnerów kulturalnych ze Szwajcarii, Włoch i Polski.
Uczestnicy będą tworzyć i rozwijać treści na Wikimedia Commons, Wikidanych i Wikipedii dotyczące Emilii Morosini, jej rodziny, symbolicznej obecności Kościuszki w Ticino oraz szerszych powiązań Risorgimenta.
Willa Negroni, niegdyś ośrodek emigrantów, patriotów i artystów, stała się miejscem spotkań takich postaci, jak Giuseppe Verdi, Arrigo Boito i Francesco Hayez.
Znajdowało się tam również mauzoleum, w którym przechowywano serce Tadeusza Kościuszki obok grobów Emilia Morosiniego, Enrica Dandola i Luciano Manary — męczenników włoskiej niepodległości.
To przenikanie się polskiej i włoskiej pamięci podkreśla rolę Emilii jako kulturowego pomostu między narodami.
Poprzez digitalizację materiałów archiwalnych, rozwijanie wielojęzycznych artykułów oraz angażowanie wolontariuszy we wspólne działania, projekt ochroni i upowszechni to wspólne dziedzictwo.
Inicjatywa ta podkreśla misję Wikimedia, polegającą na łączeniu społeczności poprzez otwartą wiedzę, jednocześnie celebrując trwałe wartości wolności, demokracji i solidarności kulturowej.
Tło
[edit]Emilia Zeltner Morosini (1804–1875) urodziła się w Solurze jako córka Franza Xavera Zeltnera, wybitnego szwajcarskiego sędziego i polityka.
W 1819 roku poślubiła Giovanniego Battistę Morosiniego i przeniosła się do willi Negroni w Vezia (Ticino). Willa wkrótce stała się ośrodkiem emigrantów, patriotów i artystów, odgrywając kluczową rolę w życiu kulturalnym XIX-wiecznej Szwajcarii i północnych Włoch.
Symboliczne powiązanie z Polską zdefiniowało jej dziedzictwo: serce narodowego bohatera, Tadeusza Kościuszki, zostało powierzone rodzinie Zeltnerów i przechowywane w willi Negroni.
Ta odpowiedzialność uczyniła Emilię strażniczką ponadnarodowej pamięci, łączącej polską walkę o niepodległość z włoskim Risorgimentem oraz obywatelską kulturą Szwajcarii.
Jej rodzina była głęboko zaangażowana w ruch Risorgimenta:
- Jej syn, Emilio Morosini, poległ podczas powstania w Rzymie w 1848 roku, walcząc u boku Enrica Dandola i Luciano Manary, stając się męczennikiem włoskiej niepodległości.
- Jej córki, Giuseppina i Carolina, wspierały patriotów, pomagając rannym.
- Willa Negroni stała się salonem kulturalnym, odwiedzanym przez takie postacie, jak Giuseppe Verdi, Arrigo Boito i Francesco Hayez, a jednocześnie była obserwowana przez władze austriackie z powodu swoich patriotycznych sympatii.
Mauzoleum w willi Negroni, w którym przechowywano serce Tadeusza Kościuszki wraz z grobami młodych męczenników Risorgimenta, symbolizuje to niezwykłe przenikanie się historii polskiej, szwajcarskiej i włoskiej.
Nadchodzący edyton (8–9 listopada 2025) bezpośrednio nawiązuje do tego dziedzictwa: odbędzie się w willi Negroni, w miejscu, w którym te wspomnienia mają swoje korzenie, angażując społeczności ze Szwajcarii, Włoch i Polski w odkrywanie na nowo oraz dokumentowanie tej wspólnej historii w projektach Wikimedia.
Łącząc narzędzia cyfrowe z badaniami historycznymi, edyton przekształci dziedzictwo Emilii w żywą wiedzę, dostępną na całym świecie.
Wydarzenie online
[edit]Równolegle z grupą stacjonarną w Willi Negroni, kilka grup edytonowych będzie współpracować zdalnie z różnych krajów. Grupy te będą pracować niezależnie w wybranym przez siebie okresie — zwykle od początku do połowy listopada 2025 roku — tworząc treści dla Wikipedii, Wikidata i Wikimedia Commons.
Wśród uczestniczących społeczności znajdują się:
- grupa w Polsce, skupiona na dziedzictwie Kościuszki i polskich emigrantach w Szwajcarii;
- grupa we Włoszech, koordynowana podczas ItWikiCon w Katanii;
- grupa WikiDonne w Rzymie, opracowująca hasła o rodzinie Morosini i kobiecej korespondencji;
- grupa latynoamerykańska z OKA.wiki, badająca pamięć transnarodową i tłumaczenie biografii.
Wszyscy uczestnicy online są zaproszeni do dzielenia się postępami na stronie projektu i współtworzenia wspólnej dokumentacji łączącej Polskę, Włochy, Szwajcarię i szerszy ruch Wikimedia.
Wydarzenie stacjonarne
[edit]Wydarzenie w Willa Negroni (Vezia, Lugano) odbędzie się stacjonarnie i jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych — od Wikimedystów i historyków po studentów i nowych uczestników.
Osoby biorące udział w edytonie 8 listopada mogą ubiegać się o wsparcie podróży i zakwaterowania od Wikimedia CH.
Sobota, 8. listopada
[edit]- Rano i po południu – Edyton na Wikipedia i Wikidata poświęcony Emilii Morosini, Tadeuszowi Kościuszce oraz wspólnej historii Polski, Szwajcarii i Włoch.
- Udział jest bezpłatny i otwarty przez cały dzień, przewidziany lekki lunch w formie bufetu.
Niedziela, 9. listopada
[edit]- Do godziny 10:00 – Możliwość kontynuacji edytonu dla chętnych.
- 10:00 – Minikonferencja z udziałem Mariki Congestrì (badaczki Emilii Morosini) oraz Stefano Anellim (Archiwum Państwowe), której towarzyszy muzyka XIX wieku.
- Lunch – Bufet z tradycyjnymi polskimi deserami.
- Popołudnie – Nieformalne spotkanie z polską społecznością w Ticino, w kontekście zbliżającego się Święta Niepodległości (11. listopada).
Cele
[edit]- Zachowanie: Digitalizacja i restauracja historycznych dokumentów, listów, fotografii oraz obrazów związanych z Emilią Zeltner Morosini i jej kręgiem.
- Wzbogacenie: Rozszerzenie i ulepszanie haseł Wikipedii dotyczących Emilii Morosini, jej rodziny, willi Negroni oraz historycznych powiązań między Szwajcarią, Polską i Włochami.
- Zaangażowanie: Organizacja edytonów i wydarzeń publicznych (np. w listopadzie 2025 roku w willi Negroni), aby zaangażować społeczności ze Szwajcarii, Włoch i Polski.
- Innowacja: Wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) do generowania metadanych, tworzenia opisów wielojęzycznych oraz osadzania treści w kontekście historycznym.
Partners
[edit]-
Wikimedia CH Logo -
Wikimedia Polska Logo -
Wikimedia Italia Logo -
Wikidonne
_logo.svg){kind=logo}