Movement Strategy/Principles/tr
{{Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations final |Title=Hareket Stratejisi Prensipleri |Content=
Prensipler, Hareketimiz genelinde çalışmaları yönlendiren temel inançlardır. Hareket Stratejisi önerileri bu on ilke temel alınarak oluşturulmuş ve uygulanacaktır. Bunlar birbirleriyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır ve birlikte bir Vikimedyan olmanın ne anlama geldiğini ifade ederler.
İnsan odaklılık
İnsan odaklılık veya insan merkezlilik, Hareketimizin her yönünün, onu var eden ve hizmet ettiği insanların ihtiyaçlarını ve karşılaştıkları zorlukları ele alması anlamına gelir; böylece her birey, insanlığın bilgi birikimine kendince en iyi şekilde katkıda bulunabilir. Hareketimiz, çoğunluğu gönüllülerden oluşan bireyler ve gruplar ile farklı kültürler ve coğrafyalar arasında çalışan ortaklar tarafından yürütülmektedir. Bu paydaşların teknoloji, politikalar ve uygulamalar gibi konularda kendilerine özgü ihtiyaçları vardır ve bu yapılar, onların güçlenmelerini ve engellerden arınmış bir şekilde katkıda bulunabilmelerini sağlayacak şekilde düzenlenmelidir. Hareketimizin çeşitlilik açısından zenginleşebilmesi için, eksik olanların (temsil edilmeyenlerin) farkındalığını artırmak gerekmektedir. Onları karşılamak için, hep birlikte ve kapsayıcı bir şekilde sorumluluk almalı ve değişimi teşvik etmeliyiz.
Güvenlik & Emniyet
Tüm katılımcıların refahı, güvenliği ve emniyeti, projelerimizi ve topluluklarımızı sürdürmenin ve geliştirmenin ön koşuludur. Güvenli bir ortamın temellerinin geliştirilmesi olmadan, kapsayıcı olmak, çeşitliliği artırmak]], bilgiye erişimde [[Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Recommendations/Glossary#Equity|eşitlik sağlamak, ortaklıklar geliştirmek ve özgür bilgi ekosisteminin temel destek sistemi haline gelmek imkansız olacaktır. Katılımcılar hem çevrimiçi hem de çevrimdışı ortamlarda kendilerini güvende hissetmelidir ve bunu başarmak, Hareketimiz genelindeki mevcut kültürde değişiklikler gerektirecektir. Yalnızca güvenliği savunmakla yetinmek yerine, politikalar benimseyerek ve Hareket katılımcılarının gizliliğini ve güvenliğini korumaya yönelik teknoloji, kaynak ve altyapı sağlayarak ortamımızı gerçekten güvenli hâle getirmeye yatırım yapacağız.
Kapsayıcılık ve Katılımcı Karar Alma
Kapsayıcılık, Wikimedia Hareketinin farklı bakış açıları ve kimlikler açısından zenginleşmesi için süreçlerin, uygulamaların ve yapıların geliştirilmesinin temelinde yer almaktadır. Altyapımızı, bilinçli topluluk gelişimi temelinde ve mevcut ayrıcalıkların yanı sıra katılımın önündeki engelleri de ele alarak inşa etmeyi hedefliyoruz. Kurum içindeki bireylerin yeteneklerini güçlendirerek ve geliştirerek, ekosistemimizin (teknolojik platformlar, süreçler ve organizasyonel yapılar) erişilebilirliğini, kullanılabilirliğini, yerelleştirilmesini ve dinamizmini artırıyoruz. Yapılar ve platformlar, sadece hâlihazırda Hareketimizde olanları güçlendirmekle kalmamalı, aynı zamanda henüz katılmamış olanları ve daha önce dışlanmış veya göz ardı edilmiş kişileri de kapsayacak şekilde uyarlanabilir olmalıdır. Bu, insanların, cinsiyetlerin ve içeriğin temsilindeki eksiklikleri gidermeye yardımcı olmak için gereklidir. Hareketimizi ve kendilerini etkileyen karar alma süreçlerinde tüm seslerin dahil edilmesini ve net bir role sahip olmalarını sağlamak için bilinçli bir çaba gösterilmelidir.
Eşitlik ve Güçlendirme
Eşitlik için çaba göstermek, Wikimedia paydaşlarının herkese adil davranmasını ve her bireyin koşullarını göz önünde bulundurmasını gerektirir. Gerçekten açık bir hareketin değerleri, insanların yetkilendirilmesini sağlamak ve en yüksek potansiyellerine ulaşmalarını mümkün kılmak için kapasiteyle ilgili (teknik, idari, dilsel, finansal vb.) zorlukların sürekli olarak aşılması sürecine dayanmaktadır. Eşit temsil ve katılım, eşit fırsat ve güçlendirmeye erişimle aynı şey değildir. Herkese eşit şekilde uygulanan bir politika, bir grubu diğerine göre orantısız şekilde avantajlı konuma getiriyorsa eşitsizlik yaratabilir. Eşitlik, herkese aynı şeyi sağlamayı gerektirir; hakkaniyet ise, bazı insanların dezavantajlı bir konumda başladığını kabul ederek, her topluluk ve bağlam için uygun seviyelerde fırsatlar sunmayı gerektirir.
Yerellik & Öz Yönetim
Hareketimiz, mümkün olan her yerde acil durum veya yerel düzeyde kararlar alacak ve katılımcı karar alma yollarını açacaktır. Subsidiarity, dünya çapındaki çevrimiçi ve çevrimdışı topluluklarımızın mümkün olduğunca kendi kararlarını almaya çalışacakları anlamına gelir. Bu, kendi kapasitelerini, fırsatlarını, ihtiyaçlarını ve engellerini belirleyebilecekleri ve çalışma alanlarında insan bilgisinin toplamını temsil edebilecekleri anlamına gelir. Hesap verebilirlik ve şeffaflıkla, engelleri aşmak için ihtiyaçlarını karşılamak üzere kaynaklarını ve faaliyetlerini yöneteceklerdir.
Bağlamlandırma
Bağlamlandırma, her yerde verimli ve etkili olan tek bir süreç kümesinin olmadığını anlamamızı sağlar. Hareketimizin çeşitliliği göz önüne alındığında, çalışmalarımız ve faaliyetlerimiz, dünyamızdaki değişimlere uyum sağlarken çeşitli coğrafi, kültürel, sosyo-politik ve ekonomik bağlamlara göre değerlendirilmeli ve uyarlanmalıdır. Bir toplulukta işe yarayan şeyin başka bir toplulukta geçerli olmayabileceğinin farkındayız. Hareketimizin sürekli büyümesini ve sürdürülebilirliğini sağlamak için farklılıklarımızı takdir etmeli ve ekosistemimizin esneklik ile yerel sahiplenme ilkeleri doğrultusunda tasarlanmasını sağlamalıyız. Bu; yerelleştirilmiş kaynaklar, teknoloji ve en iyi süreçlerle desteklenen, çeşitlilik içeren bir Hareket katılımcıları ve katkıda bulunanlar tabanına sahip olmamızı sağlar.
İşbirliği ve Ortak Çalışma
Hareketimiz, kolektif bilgi birikimimizden, deneyimlerimizden ve yaygın uzmanlığımızdan yararlanarak etkinliğimizi ve zorluklara verdiğimiz yanıtı geliştirmek için iş birliği ve dayanışma ile yönlendirilmektedir. Gücümüzün ve etkimizin büyük bir kısmı, yenilik yapmamıza, uyum sağlamamıza ve büyümemize yardımcı olabilecek bilgi ve kaynaklara sahip olan, özgür bilgi ekosistemindeki ve ötesindeki paydaşlarla iş birliğine dayalı ilişkiler geliştirmek ve ortaklıkları güçlendirmekten kaynaklanmaktadır. Hareketimizde, birbirimizden öğrenmeye ve becerilerimizi, bilgimizi, araçlarımızı, ekipmanlarımızı ve diğer kaynakları paylaşmaya önem veriyoruz; böylece hepimiz yetkinlik kazanıyor ve tüm Harekete olan etkimizi, katılımımızı ve katkımızı genişletebiliyoruz. Her seviyedeki katılımcıların ve kuruluşların birlikte çalışmaya, ortaklık kurmaya veya hedeflere ulaşmada birbirlerini desteklemeye yetkilendirilmesi, iş birliğini ve dayanışmayı teşvik etmektedir. Hareketimizi büyütme ve güçlendirme konusunda deneyim ve uzmanlık, üyelerimiz arasında karşılıklı bilgi alışverişinde yatmaktadır.
Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik
Şeffaflık, sistemlerimizin, yönetişimimizin ve iş birliklerimizin nasıl işlediğinin herkes tarafından açıkça anlaşılmasını sağlamak için temel bir unsurdur ve karşılıklı katılım ile hesap verebilirliği mümkün kılar. Eylemlerimiz, birbirimize karşı şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesine bilinçli bir bağlılıkla gerçekleştirilecektir. Katılımcıların iş birliğiyle inşa edilen bir sistemde, herkesin sistemin sürdürülebilirliği, dayanıklılığı ve başarısından sorumlu olması gerekir. Bu, her bireyin Hareket adına aldığı (veya almadığı) eylemlerin başarısında veya başarısızlığında orantılı bir sorumluluğa sahip olduğu anlamına gelir. Şeffaf bir kültür, herkesin aynı stratejik yönde ilerlemesini sağlar, projelerimize olan güveni artırır ve katılımcılar arasında güveni geliştirir.
Verimlilik
Verimlilik, süreçlerimizin, uygulamalarımızın ve yapılarımızın tasarımına yön verir; böylece çabalarımız ve kaynaklarımız etki yaratma potansiyellerini en üst düzeye çıkaracak şekilde kullanılır. Verimlilik, istenen sonucu elde etmek için kaynakların israfını önleme yeteneğidir. Hareket Stratejisi önerilerini uygularken, uzmanlığımızı temel alacak ve bilgimizi paylaşacak, genel bir yaklaşımın uygulanamayacağı özel bağlamlara uyum sağlayacak ve etkilenenleri anlamlı şekilde sürece dahil edeceğiz. Wikimedia Hareketi gibi geniş çaplı ve merkezi olmayan bir yapıda verimliliğe ancak hesap verebilirlik, şeffaflık, koordinasyon ve bağlamlandırma yoluyla ulaşılabilir. Öğrenme ve uyum sağlama olanağı için sürekli ve periyodik değerlendirmelere ihtiyaç duyar.
Dayanıklılık
Dayanıklılık, hareketimizin esnek, iç ve dış güçlere uyum sağlayabilen ve zaman içinde sürdürülebilir olmasını sağlar. Dayanıklı bir sistem, zorluklardan hızla toparlanma ve yeniden yükselme kapasitesine sahip olup, hedeflerine doğru ilerlerken süreç içinde evrimleşme yeteneğini gösterir. Şeffaflık ve hesap verebilirlik temelinde, bu Hareket Stratejisi önerileri setinden doğan süreçleri, uygulamaları ve yapıları hayata geçirme yönünde ilerleyebiliriz. Benzer şekilde, değerlendirme ve katılımcı karar alma süreçleri sayesinde dinamik olabilir, farklı bağlamlara hızla uyum sağlayabilir ve her durumdan ders çıkarabiliriz. }}