Normen en Waarden

From Meta, a Wikimedia project coordination wiki
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page Public policy and the translation is 75% complete.

Outdated translations are marked like this.
Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Canadian English • ‎Deutsch • ‎English • ‎Esperanto • ‎Nederlands • ‎Ripoarisch • ‎Türkçe • ‎asturianu • ‎català • ‎dansk • ‎eesti • ‎español • ‎français • ‎galego • ‎italiano • ‎kurdî • ‎latviešu • ‎lietuvių • ‎polski • ‎português • ‎português do Brasil • ‎shqip • ‎Österreichisches Deutsch • ‎čeština • ‎Ελληνικά • ‎русский • ‎українська • ‎ייִדיש • ‎العربية • ‎تۆرکجه • ‎فارسی • ‎हिन्दी • ‎বাংলা • ‎ไทย • ‎中文 • ‎日本語 • ‎한국어
Information

We are getting ready to do an update to the Public Policy Portal. This subpage shows the edits we propose to make.

We invite you to discuss these suggested edits on the discussion page. We would like to do the update to the Portal on Nov. 28, so please leave us your feedback at your earliest convenience.

--JGerlach (WMF) (talk) 21:03, 10 November 2016 (UTC)

Information

Dit is een wiki versie van Wikimedia Normen en Waarden-site. Je kunt de tekst van die site hier ter discussie stellen en vertalen.


Normen en waarden beinvloeden de vrije toegang tot kennis op Wikimedia en daarbuiten

Normen en waarden betreffende toegang tot, censuur van, auteursrechten op, aansprakelijkheid en persoonlijke levenssfeer hebben onmiddellijke invloed op de levensvatbaarheid van Wikipedia en andere Wikimedia-projecten. De Wikimedia-gemeenschap is in de unieke positie deze normen en waarden zo aan te passen dat mensen in de hele wereld toegang krijgen tot, het scheppen, het delen en herformuleren van vrij toegankelijke kennis.

Zie hoe normen en waarden Wikipedia ondersteunen

Onderzoek

Toegang tot betrouwbare bronnen is een basisvoorwaarde voor het onderbouwen en delen van kennis. Bij onderzoek ten behoeve van een Wikipedia-lemma, moeten Wikipedianen toegang hebben tot boeken, artikelen en andere informatiebronnen. Zij hebben tevens behoefte aan ongecensureerde en betrouwbare informatie om een onbevooroordeeld Wikipedia-lemma te kunnen schrijven. Bij online onderzoek moeten de geraadpleegde bronnen privé blijven, zodat zij onderzoek kunnen doen zonder vrees dat hun online zoektocht later verkeerd geïnterpreteerd of tegen hen gebruikt kan worden.

Schrijf

Om een Wikipedia-lemma te kunnen schrijven en bewerken, is privacy en anonimiteit van Wikipedianen noodzakelijk, opdat zij zich vrijelijk kunnen uiten over mogelijk controversiële onderwerpen en vaststaande feiten. Zij moeten daartoe vrije toegang hebben tot het publieke domein en de media om hun bijdragen te kunnen onderbouwen, zonder vrees voor het schenden van auteursrechten. Zij moeten daartoe snel en betaalbaar toegang hebben tot Wikipedia om lemma's te kunnen verbeteren. Zij moeten ervan overtuigd kunnen zijn dat Wikipedia-redacteuren compleet vrij zijn in hun handelen zonder bemoeienis van de de Wikimedia Stichting. Daartoe dient de Wikimedia Stichting een neutrale gastheer te zijn, die niet door overheden en andere buitenstaanders gedwongen kan worden dat wat mensen schrijven, te verwijderen of te veranderen.

Deel

Om een artikel onbelemmerd over de hele wereld te kunnen delen, moeten Wikipedia-lezers snel en betrouwbaar toegang hebben tot de gehele Wikipedia. Dat betekent dat Wikipedia-artikelen nooit gecensureerd zouden mogen worden door internetaanbieders. De Wikimedia Foundation moet ook in staat kunnen zijn om aanpassingsverzoeken van derden aan te vechten. En het respecteren van de privacy van Wikipedia-lezers is onontbeerlijk zich onbespied te weten bij het bevredigen van hun intellectuele nieuwsgierigheid.

Herschik

Zodra een Wikipedia-lemma online beschikbaar komt, kan het worden verrijkt door de bijdragen van, en het hergebruik door anderen. De auteursrechtvrije omgeving staat anderen toe bestaande artikelen uit te bouwen waar het gebruikelijke auteursrecht dit anders zou verbieden. Vrij beschikbare inhoud van bijvoorbeeld Wikipedia-lemma's kunnen in andere talen vertaald, gedeeld en hergebruikt worden door eenieder ver verwijderd van Wikimedia-projecten, zonder enige beperking.

Groei

Wikipedia is nooit af. Om ons doel te bereiken alle beschikbare kennis te vergaren dienen de Wikipedianen een toegankelijke en diverse gemeenschap te vormen. Diversiteit in deze gemeenschap vereist een onbelemmerde toegang to Wikipedia, overal ter wereld. Hoewel velen toegang hebben tot de Wikimedia-projecten, zijn er vandaag de dag veel meer die niet in staat zijn om deel te nemen aan onze projecten. Wij moeten belemmeringen wegnemen om kennis toegankelijk te maken en te laten groeien.


Toegang

Kennis zou vrij toegankelijk moeten zijn voor iedereen, in elk land, in elke taal en met elk middel.

Wat het jou aangaat

  • Toegang tot vrij beschikbare kennis is niet aan enkelingen voorbehouden. Het is een recht van allen.
  • Kosten en ontoegankelijkheid beperken creativiteit en participatie.
  • Openheid maakt onderzoek voor meer mensen toegankelijk.

Wij geloven in een wereld waarin elk individu vrijelijk kan putten uit de bron van alle kennis. In de praktijk betekent dit dat kennis voor allen beschikbaar en toegankelijk zou moeten zijn. Helaas heeft niet iedereen in gelijke mate toegang tot de vrij beschikbare kennis in de wereld. Technologische, financiële en wettelijke hindernissen beperken de mogelijkheden van miljarden mensen vrijelijk te participeren en te leren.

Vandaag de dag heeft meer dan 60% van de wereldbevolking geen onbeperkte toegang tot het internet. Daardoor is toegang tot vrij beschikbare kennis ernstig beperkt. Voor velen is het een infrastructureel probleem; voor anderen het geld, Ondanks de enorme groei in beschikbaarheid van apparatuur, zoals mobiele telefoons, kunnen de meeste mensen zich de luxe van mobiele data niet veroorloven.

Door projecten die offline en gratis toegang verschaffen tot Wikipedia, kunnen we de hindernissen van bereik en kosten wegnemen. Dit verschaft miljoenen mensen gratis toegang tot de grootste collectieve, vrij toegankelijke kennisbron ter wereld. Dit geeft meer mensen de mogelijkheid te delen in het enorme Wikimedia-kennismagazijn, door zowel het lezen als het schrijven.

Betrouwbare bronnen zijn essentieel voor de gewaarborgde accuratesse van Wikipedia-artikelen, die de neerslag zijn van ons steeds verder ontwikkelende begrip van de wereld. Belangrijke informatie echter blijft te vaak verborgen achter tariefmuren en auteursrechtelijke beperkingen. Wij steunen toegankelijkheidscriteria van harte, zoals de onze, die tariefmuren willen helpen slechten, die toegang tot waardevol onderzoek beperken. Hoe meer instituten hun onderzoekers toestaan zich hun bevindingen vrijelijk beschikbaar te stellen, hoe meer kennis voor iedereen beschikbaar komt om van te leren, om mee te werken, en meest belangrijk, om uit te breiden.

De Wikimedia Stichting heeft de Lyon Verklaring voor Toegang tot Informatie en Ontwikkeling ondertekend. Met het tekenen van de verklaring scharen wij ons bij de vele organisaties, die de hindernissen tot kennis door open onderwijs en informatie willen slechten. Wij zijn er van overtuigd dat wetgevers dit onderwerp, in het belang van hun kiezers, tot prioriteit moeten maken.

Samen met lobby-groepen over de hele wereld, kunnen wij de belangrijkste hindernissen tot het vergaren van kennis duiden en samenwerken om deze hindernissen op te ruimen. Wij kunnen actie ondernemen, door voorlichting en beinvloeding van overheden en wetgevers die vrije toegankelijkheid tot kennis kunnen bewerkstelligen, en de verbetering van de infrastructuur in slecht bereikbare gebieden steunen. Het is niet voldoende om slechts onze gemeenschappelijke kennismagazijnen uit te bouwen. Wij moeten de weg ernaartoe voor iedereen vrijmaken.

Bronnen

Censuur

"Waar waarheid zwijgen wordt, is zwijgen een leugen"

--Yevgeny Yevtushenko

Een ieder zou het recht moeten hebben om kennis te delen en te vergaren zonder overheidscensuur.

Wat het jou aangaat

  • De vrijheid om kennis te delen en te vergaren is een fundamentele waarde van de Wikimedia beweging.
  • Overheden en anderen trachten dikwijls Wikimedia projecten te muilkorven om mensen toegang tot onbevooroordeelde informatie te beperken.
  • Censuur van Wikimedia projecten verhindert mensen vrij beschikbare kennis te lezen en te schrijven.

Vrijheid van meningsuiting is het fundament van vrijtoegankelijke kennis. Wikipedia en Wikimedia projecten verschaffen waardevolle informatie over geschiedenis, bekende mensen, cultuur en elke hoek van de samenleving. Locale taalgemeenschappen scheppen vrij toegankelijke kennis voor Wikimedia projecten in meer dan 200 talen over de hele wereld. Voor velen is Wikipedia de meest toegankelijke bron van onbevooroordeelde informatie in hun eigen taal. De inhoud kan voor sommige lezers verwerpelijk of beledigend zijn, maar belediging alleen kan nooit reden zijn voor het verwijderen van waarachtige informatie. Wij geloven dat iedereen in de wereld het fundamentele recht heeft kennis te delen en te vergaren. En wij verwerpen censuur, inclusief blokkades, filters en alle andere manieren om legitieme informatie te verwijderen.

Overheden en internet service providers hebben Wikipedia in diverse landen gecensureerd, zowel als gevolg van algemene internetcensuur als van gerichte censuur van bepaalde informatie. Het Wikipedia domein of specifieke Wikipedia artikelen werden recent geblokkeerd, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk, Iran, Syrië en Tunesië, voor door de autoriteiten politiek gevoelig geachte inhoud. Om gerichte censuur te omzeilen heeft de Wikimedia Stichting met HTTPS en STT toegang verzekerd tot Wikipedia en andere Wikimedia projecten. HTTPS maakt het voor internet service providers en anderen moeilijker om zoekopdrachten te bespieden, en selectief artikelen of andere inhoud te censureren.

De Wikimedia Stichting verzet zich ook tegen censuurverzoeken ten einde inhoud te wijzigen of te verwijderen. Elk jaar ontvangen wij dergelijke verzoeken van overheden, individuen en ondernemingen. Weinig of geen van deze verzoeken worden ingewilligd, behalve als het wettelijk verplicht is. Wij ontvangen ook DMCA (Digitale Millenium Auteursrecht Wet) waarschuwingen voor veronderstelde auteursrechtschendingen. Alle waarschuwingen worden grondig door ons onderzocht op rechtmatigheid en dat de DMCA-richtlijn niet wordt misbruikt voor censuur van Wikimedia projecten. Wij controleren de rechtmatigheid van de auteursrechtclaim van het betreffende werk, de waarschijnlijkheid van werkelijke auteursrechtschending en de mogelijkheid om het toch te mogen publiceren. Als we verplicht zijn om inhoud vanwege een DMCA-verzoek te verwijderen, leggen we dat vast in ons tweejaarlijks Transparantie Rapport, en plaatsen het verzoek online, opdat anderen het verzoek ook kunnen analyseren.

We hebben actief wettelijke initiatieven bestreden, die tot meer online censuur zouden hebben geleid. In 2011 heeft de italiaanse Wikipedia geprotesteerd tegen een italiaanse wet, die vrije meningsuiting zou beperken. In januari 2012 ging de engelse Wikipedia op zwart als protest tegen de Stop Online Piraterij Wet (SOPA) en de Bescherm IP Wet (PIPA), die beide de vrijheid van meningsuiting op het internet ernstig zouden ondermijnen. Later in 2012, bestreed de russische Wikipedia een russische wet die internet censuur mogelijk zou maken. Recent reageerde de russische Wikipedia op censuurdreigementen met een stevige bevestiging dat het neutrale, betrouwbare informatie levert. Het is niet voldoende alleen censuur te bestrijden die Wikimedia bedreigt. Informatie is een eco-systeem, en censuur van wat dan ook schaadt vrij toegankelijke kennis waar dan ook.

Bronnen

Auteursrecht

Mensen lezen niet alleen; ze schrijven, delen en herformuleren. Auteursrechtwetten zouden deze nieuwe werkelijkheid moeten reflecteren.

Wat het jou aangaat

  • Internet is niet een alleen-lezen medium. Je zou het recht moeten hebben om te schrijven, te delen en te herformuleren.
  • Auteursrechtwetten zouden moeten worden aangepast om ieders toegang tot vrij beschikbare kennis te vergroten.
  • Werk dat met publieke middelen is vervaardigd dient publiek toegankelijk te zijn.

Iedereen zou het recht moeten hebben om kennis te verkrijgen, te vergroten, te delen en te herformuleren. Herschikte kennis kan in leerboeken, websites, kunst en andere werken worden gebruikt. Hergebruik verspreidt beschikbare kennis nog meer. Als gevolg, lezen en verbeteren meer mensen deze kennis elke dag. Samen scheppen ze kennis die van iedereen is. Hervorming van de auteursrechtwetten zal deze werkelijkheid voor alle mensen ter wereld helpen.

Expanding access to knowledge means addressing limitations on access to original as well as secondary sources. Wikimedia’s GLAM (Galleries, Libraries, Archives, and Museums) initiative works to make cultural assets available on the Wikimedia projects. If the assets are not already in the public domain, they are posted under a free license such as a Creative Commons license. This way, they don't only enrich the projects, but can be reused in a wide variety of contexts. Free licenses, like Creative Commons licenses, can help people share beyond the Wikimedia projects, including on social media sites. This will allow everyone to share and reuse knowledge more broadly, on and offline.

Within the next few years, the United States’ copyright laws will likely be reformed. This process is already underway in the European Union. As copyright law is modernized for the digital age, legislators should consider the wide variety of new content creators on the web.

Works funded by the public should belong to the public. Works created by governments should therefore always enter the public domain. In the United States, works of the federal government are automatically in the public domain, while many works of European governments usually are not. Laws need to be reformed to ensure that public works are actually public, in the European Union and around the world. As more and different types of works enter the public domain, they can be made widely available. This will give everyone the freedom to find and use sources of important information. It will also expand the knowledge base upon which community members can draw to create content on the Wikimedia projects.

While advocating for broad availability of works in the public domain or under fair use, we also push for more specific reforms. For example, the Wikimedia community has recently taken a strong position on freedom of panorama in the European Union to protect the right to publish photos of buildings. We believe this right should extend to all photos of buildings in public spaces, for commercial and non-commercial reuse. We encourage all countries, across the European Union and around the world, to institute freedom of panorama rights.

Wikipedia's users are authors, creators, and artists who choose to freely share their works with others. The internet empowers people to share, remix, and reinterpret works in ways previously not thought possible. Copyright law needs to protect these rights. To that end, we call for shorter copyright terms and stronger, more comprehensive fair use exceptions, widespread freedom of panorama, and more support for free licenses. People should be free to comment on or remix a work without the fear that they will accidentally violate copyright law.

Bronnen

Naburige Aansprakelijkheid

De wet zou internet fora moeten toestaan afzijdig te blijven bij inhoudelijke kwesties, zodat men vrij is meningen uit te wisselen en vrijuit te spreken.

Wat het jou aangaat

  • De Wikimedia-projecten zijn neutrale plekken waar je vrijuit zou moeten kunnen spreken en delen.
  • Men kan alleen vrijuit spreken als de wet neutrale uitgevers en providers beschermt.
  • Websites zouden niet gedwongen mogen worden

gebruikers-inhoud te controleren.

The Wikimedia projects are built and maintained by extraordinary people around the world. They contribute text and images, develop and support editorial policies, and resolve disputes when they occur. The Wikimedia Foundation hosts and supports the Wikimedia projects, but it does not control what people write and contribute to the projects. The Wikimedia projects are neutral, open platforms where people are free to learn and share knowledge.

Neutral online platforms and publishers are critical to the free exchange of knowledge, on Wikipedia and elsewhere. Wikimedia projects receive hundreds of edits per minute, totaling billions of edits since the projects were founded. As a nonprofit, the Wikimedia Foundation is only able to host this much rapidly evolving content because of protection from intermediary liability. This protection provides a safe harbor, or legal exemption from liability, for hosting user generated content in many circumstances.

In the US and Europe, laws such as Section 512 of the US Digital Millennium Copyright Act (DMCA), Section 23 of the US Communications Decency Act (CDA Section 230), and the EU E-Commerce Directive are essential to ensuring this neutrality. They provide crucial immunity from intermediary liability that allow the Wikimedia Foundation to host Wikipedia and the other Wikimedia projects as a neutral platform. If the law did not provide a safe harbor, many sites, including the Wikimedia projects, would not be able to host contributions from users.

It is relatively rare that the Wikimedia Foundation is required to remove illegal content. Wikimedia community members work diligently to prevent copyright infringement or other illegal content on the Wikimedia projects and quickly resolve any other content issues. When the Wikimedia Foundation does respond to the handful of valid takedown notices we receive, we document them in our bi-annual Transparency Report.

Increasing a platform's responsibility to monitor and proactively remove user generated content will make it impossible for free culture and open source groups to grow as an online community. We need to track new developments in this area of the law, explain how they affect neutral platforms like Wikipedia, and defend safe harbors when they come under attack.

Bronnen

Persoonlijke Levenssfeer

Iedereen zou vrijuit moeten kunnen lezen en schrijven zonder overheidsbemoeienis.

Why You Should Care

  • Privacy is essentieel voor onze intellectuele vrijheid: lezend, schrijvend, onderzoekend.
  • Mensen moeten vrijuit kunnen lezen en schrijven zonder vrees voor meelezende overheden of adverteerders.
  • Privacy kan een belangrijke voorwaarde zijn, zelfs voor hen die niets te verbergen hebben.

Privacy is the bedrock of free knowledge. It sustains freedom of expression and association, which in turn enable inquiry, dialogue, and creation. Privacy is essential to Wikimedia’s vision of empowering everyone to share in the sum of all human knowledge. People should not have to look over their shoulders before searching, pause before contributing to controversial articles, or refrain from sharing verifiable but unpopular information.

The Wikimedia projects serve as a platform for people from all over the world to share and study knowledge. Sometimes, people may need to remain anonymous for personal or political reasons when contributing to the Wikimedia projects. Wikimedia allows people to edit under a pseudonym, without providing any personal information, or without even creating an account. Anonymity and pseudonymity can protect people from retaliation for contributing to the Wikimedia projects.

People also need to feel comfortable that they can read Wikipedia without the fear that the government or other third parties are tracking or watching them. In June 2015, the Wikimedia Foundation implemented the HTTPS protocol to encrypt all traffic to and from the Wikimedia projects. We also use HTTP Strict Transport Security, which instructs web browsers to only interact with Wikimedia projects over an encrypted connection, protecting against efforts to break HTTPS and intercept traffic.

Wikimedia projects are not built in isolation. The privacy practices of other sites with reliable sources impact the Wikimedia mission to collect and share knowledge. For our free knowledge projects to work, we need security and privacy across the internet so editors and readers can freely research the sources needed to build Wikipedia.

In particular, internet users cannot be subjected to mass surveillance, which chills intellectual curiosity and creativity. Privacy is a fundamental right recognised under international law like the International Covenant on Civil and Political Rights (Article 17) and the Universal Declaration of Human Rights (Article 12). Indiscriminate mass surveillance violates this fundamental right. We strongly oppose mass surveillance by any government or entity. To that end, we signed the Necessary and Proportionate Principles on the application of human rights to surveillance that demand that governments respect basic principles such as:

  • "Proportionaliteit": De noodzaak van controle dient zorgvuldig afgewogen te worden tegen de effecten daarvan op rechten in de persoonlijke levenssfeer en de vrijheid van meningsuiting.
  • "Informatie verstrekking": Individuen die onder controle komen te staan moeten genoeg tijd en informatie hebben om tegen die beslissing in beroep te kunnen gaan.
  • "Transparantie": Overheden moeten transparant zijn over de aard en omvang van hun controle en de daarbij gebruikte technieken.
  • "Onaantastbaarheid van communicatie en systemen": Overheden mogen internet service providers en -verkopers niet verplichten om middels hardware of software afluistermogelijkheden in te bouwen.

Bronnen