უნივერსალური ქცევის კოდექსი/პირველადი ვერსიის განხილვა

From Meta, a Wikimedia project coordination wiki
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page Universal Code of Conduct/Policy text and the translation is 16% complete.
Outdated translations are marked like this.
Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Bahasa Melayu • ‎Chi-Chewa • ‎Deutsch • ‎English • ‎Esperanto • ‎Hausa • ‎Igbo • ‎Kiswahili • ‎Kreyòl ayisyen • ‎Luganda • ‎Nederlands • ‎Setswana • ‎Tiếng Việt • ‎Türkçe • ‎Yorùbá • ‎azərbaycanca • ‎català • ‎eesti • ‎español • ‎français • ‎isiZulu • ‎italiano • ‎magyar • ‎polski • ‎português do Brasil • ‎română • ‎suomi • ‎svenska • ‎čeština • ‎Ελληνικά • ‎русский • ‎українська • ‎հայերեն • ‎עברית • ‎العربية • ‎فارسی • ‎नेपाली • ‎मराठी • ‎हिन्दी • ‎বাংলা • ‎ગુજરાતી • ‎தமிழ் • ‎తెలుగు • ‎ไทย • ‎ქართული • ‎中文 • ‎日本語 • ‎한국어
Universal Code of Conduct

Why we have a Universal Code of Conduct

ეს უნივერსალური ქცევის კოდექსი (უქკ) აღნიშნავს მისაღები და მირებელი ქცევის ნორმების საბაზისო დონეს. ეს ეხება ყველას, ვინც ურთიერთობს და წვლილი შეაქვს ვიკიმედიის ონლაინ და ოფლაინ პროექტებსა და სივრცეში. აქ მოიაზრებიან ახალბედა და გამოცდილი მონაწილეები, თანამდებობის პირები პროექტების ფარგლებში, ღონისძიებების ორგანიზატორები და მონაწილეები, დობილი ფილიალების თანამშრომლები და მმართველი სტრუქტურების წარმომადგენლები, ასევე ფონდ ვიკიმედიის თანამშრომლები და სამეურვეო საბჭოს წევრები. ეს ეხება ყველა ვირტუალურ და არა ვირტუალურ ღონისძიებებს, ტექნიკურ სივრცეებს, ასევე ვიკიმედიის ყველა პროექტებსა და ვიკიებს.

ჩვენ გვსურს, რომ ეს საზოგადოებები იყვნენ პოზიტიური, უსაფრთხო და ჯანსაღი გარემო ყველასთვის, ვინც მათ შეუერთდება. ასევე, ჩვენ გვინდა დავიცვათ ჩვენი პროექტები მათგან, ვინც ზიანს აყენებს ან ამახინჯებს მათ შინაარსს.

უქკ თანაბრად ვრცელდება ყველა ვიკიმედიელზე, გამონაკლისის გარეშე. უქკ-ის დარღვევამ შესაძლოა გამოიწვიოს სანქციების დაწესება საზოგადოების წარმომადგენლებისა და პლატფორმების თანამშრომლების (ადგილობრივი საზოგადოების დამტკიცებისა და კონტექსტუალიზაციის შესაბამისად) ან ფონდ ვიკიმედიის, როგორც პლატფორმების კანონიერი მფლობელის მხრიდან.

ვიკიმედიის მისიის შესაბამისად ყველა, ვინც მონაწილეობს ვიკიმედიის პროექტებსა და სივრცეებში, უნდა:

  • დაეხმაროს შეიქმნას სამყარო, სადაც თითოეულს შეუძლია თავისუფლად გაიზიაროს მთელი ცოდნის ჯამით.
  • მონაწილეობა მიიღოს გლობალურ საზოგადოებაში
  • თავიდან აიცილოს მიკერძოება და ცრურწმენა და ისწრაფოდეს სიზუსტისა და გადამოწმებისკენ, თავიანთი სამუშაოს შესრულების დროს.

1 – Introduction

ეს თავისში შეიცავს:

  • საჯარო და ნახევრად საჯარო ურთიერთმოქმედებებს
  • საზოგადოების წევრებს შორის უთანხმოების განხილვას და სოლიდარობის გამოხატვას
  • ტექნიკური განვითარების საკითხებს
  • კონტენტის შეტანის ასპექტებს
  • ფილიალების/საზოგადოებების ინტერესების წარდგენას გარე პარტნიორებთან
  • საჯარო ურთიერთმოქმედების და ღონისძიებების სივრცეებს, პრესკონფერენციებსა და პროფესიულ ყრილობებს

The Universal Code of Conduct applies equally to all Wikimedians without any exceptions. Actions that contradict the Universal Code of Conduct can result in sanctions. These may be imposed by designated functionaries (as appropriate in their local context) and/or by the Wikimedia Foundation as the legal owner of the platforms.

უქკ წარმოადგენს ქცევის საფუძველს ვიკიმედიის პროექტებში თანამშრომლობისთვის, მსოფლიოს მასშტაბით. საზოგადოებებს შეუძლიათ ამას დაამატონ და შეიმუშავონ თავიანთი ქცევის პოლიტიკა, რომელიც ადგილობრივ და კულტურულ კონტექსტს გაითვალისწინებს, აქ ჩამოთვლილი საბაზისო მინიმალური სტანდარტის შენარჩუნებით.

თითოეული ვიკიმედიელი, იქნება ეს ახალბედა თუ გამოცდილი რედაქტორი, საზოგადოების ფუნქციონერი (სტატუსის მქონე), შვილობილი ფილიალის ან ფონდის სამეურვეო საბჭოს წევრი ან თანამშრომელი, პასუხისმგებელია საკუთარ ქცევაზე.

ვიკიმედიის ყველა პროექტში, სივრცეებსა და ღონისძიებებზე, ქცევა დაფუძნებული იქნება პატივისცემაზე, ცივილურობაზე, კოლეგიალურობაზე, სოლიდარობასა და კარგ მოქალაქეობაზე. ეს ეხება ყველა მომხმარებელსა და მონაწილეს, ვინც ურთიერთქმედებაშია სხვა მონაწილეებსა და მომხმარებლებთან მიუხედავად მათი, ასაკის, გონებრივი ან ფიზიკური შეზღუდულობის, ფიზიკური გარეგნობის, ეროვნული, რელიგიური, ეთნიკური და კულტურული ფონის ან კასტის, სოციალური კლასის, ენის სრულყოფილად ცოდნის, სექსუალური ორიენტაციის, გენდერული იდენტობების ან კარიერული სფეროს მოცემულობისა. ასევე, ჩვენც არ განვასხვავებთ ყველას მათი მიღწევების, უნარების ან ვიკიმედიის პროექტებში და მოძრაობაში წვლილის საფუძველზე.

2.1 – Mutual respect

პატივისცემა ნიშნავს სხვების მიმართ პატივისცემის გამოხათვას. სხვებთან კომუნიკაციის დროს, გინდ ონლაინ, გინდ ოფლაინ ვიკიმედიის სივრცეში, ჩვენ პატივისცემით უნდა მოვეპყროთ სხვებს, ისე, როგორც გვსურს ისინი მოგვეპყრონ ჩვენ.

ეს მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება მხოლოდ ამით:

  • *გამოხატეთ თანაგრძნობა. მოუსმინეთ და შეეცადეთ გაიგოთ, თუ რა გითხრათ რომელიმე ვიკიმედიელმა [ბმული: სხვადასხვა წარმომავლობის]. მზად იყავით, რომ დაუპირისპირდეთ და შეცვალოთ თქვენი შეხედულება, მოლოდინები და ქცევა, როგორც ვიკიმედიელი.
  • ყოველთვის იმოქმედეთ კეთილსინდისიერად და დაკავდით კონსტრუქციული, პოზიტიური რედაქტირებით. მიაწოდეთ და შესაბამისად მიიღეთ კეთილი და კეთილსინდისიერი უკუკავშირი. კრიტიკა უნდა იყოს მგრძნობიარე, კონსტრუქციული მეთოდით შესრულებული და მოიცავდეს კონკრეტულ, გაზომვით სტრატეგიებს გაუმჯობესებისთვის.
  • პატივი ეცით იმ ფორმას, რომელსაც მონაწილეები აღწერენ საკუთარ თავს. ადამიანებმა შეიძლება გამოიყენონ კონკრეტული ტერმინები საკუთარი თავის დასახასიათებლად. პატივისცემის ნიშნად გამოიყენეთ ეს ტერმინები ამ ხალხთან ან მათთან ურთიერთობისას. მაგალითები მოიცავს:
    • ეთნიკურ ჯგუფებს საკუთარი თავის აღსაწერად შეუძლიათ გამოიყენონ კონკრეტული სახელი, ნაცვლად იმ დასახელებებისა, რომელსაც ისტორიულად სხვები იყენებდნენ მათ აღსაწერად
    • ადამიანების სახელები, რომლებიც იყენებენ მკაფიო ასოებს, ბგერებს ან სიტყვებს მათი ენიდან, რომლებიც შეიძლება თქვენთვის უცხო იყოს;
    • ადამიანები, რომლებიც იდენტიფიცირებენ თავს გარკვეულ სექსუალურ ორიენტაციასთან ან გენდერულ იდენტობასთან მკაფიო სახელების ან ნაცვალსახელების გამოყენებით;
    • ადამიანები, რომლებიც აღნიშნავენ, რომ აქვთ განსაკუთრებული ფიზიკური ან გონებრივი შეზღუდული შესაძლებლობები, შეიძლება საკუთარი თავის დასახასიათებლად გამოიყენონ კონკრეტული ტერმინები
  • პირადი შეხვედრების დროს, უნდა ვეცადოთ, რომ ვიყოთ პოზიტიურები და პატივი ვცეთ ერთმანეთის უპირატესობებს, გრძნობებს, ტრადიციებსა და მოთხოვნებს.
  • Assume good faith, and engage in constructive edits; your contributions should improve the quality of the project or work. Provide and receive feedback kindly and in good faith. Criticism should be delivered in a sensitive and constructive manner. All Wikimedians should assume unless evidence otherwise exists that others are here to collaboratively improve the projects, but this should not be used to justify statements with a harmful impact.
  • Respect the way that contributors name and describe themselves. People may use specific terms to describe themselves. As a sign of respect, use these terms when communicating with or about these people, where linguistically or technically feasible. Examples include:
    • Ethnic groups may use a specific name to describe themselves, rather than the name historically used by others;
    • People may have names that use letters, sounds, or words from their language which may be unfamiliar to you;
    • People who identify with a certain sexual orientation or gender identity using distinct names or pronouns;
    • People having a particular physical or mental disability may use particular terms to describe themselves
  • During in-person meetings, we will be welcoming to everyone and we will be mindful and respectful of each others’ preferences, boundaries, sensibilities, traditions and requirements.

2.2 - თავაზიანობა, კოლეგიალობა, სოლიდარობა და კარგი მოქალაქეობა

თავაზიანობა არის ზრდილობის მაღალი სტანდარტი ქცევაში და მეტყველებაში სხვა ადამიანებთან, მათ შორის უცხო ადამიანებთან. კოლეგიალობა არის მეგობრული მხარდაჭერა, რომელსაც გამოხატავენ ერთმანეთის მიმართ ადამიანები, ჩართულები საერთო საქმეში. კარგი მოქალაქეობა ნიშნავს აქტიური პასუხისმგებლობის აღებას ვიკიმედიის პროექტების პროდუქტიულ, სასიამოვნო და უსაფრთხო ადგილად უზრუნველსაყოფად და ასევე ვიკიმედიის მისიაში წვლილის შეტანას.

  • Civility is politeness in behaviour and speech amongst people, including strangers.
  • Collegiality is the friendly support that people engaged in a common effort extend to each other.
  • Mutual support and good citizenship means taking active responsibility for ensuring that the Wikimedia projects are productive, pleasant and safe spaces, and contribute to the Wikimedia mission.

ეს მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება მხოლოდ ამით:

  • მენტორობა და ტრენერობა: დაეხმარეთ ახალბედებს, რომ იპოვონ ისინი თავიანთი გზა და შეიძინონ აუცილებელი უნარები
  • გამოიჩინეთ სოლიდარობა: გაეცანით მომხმარებლებს, გაუწოდეთ დახმარების ხელი, როდესაც მათ დახმარება სჭირდებათ და ილაპარაკეთ მათ ნაცვლად, როდესაც მათ ჩვენ სტანდარტებთან შედარებით ცუდათ ეპყრობიან.
  • აღიარეთ და დააფასეთ მომხმარებლების მიერ შესრულებული სამუშაო: მადლობა გადაუხადეთ დახმარებისთვის. დააფასეთ მათი ძალისხმევა და ნდობა გამოუცხადეთ, სადაც ეს საჭიროა.
  • Mentorship and coaching: Helping newcomers to find their way and acquire essential skills.
  • Looking out for fellow contributors: Lend them a hand when they need support, and speak up for them when they are treated in a way that falls short of expected behaviour as per the Universal Code of Conduct.
  • Recognize and credit the work done by contributors: Thank them for their help and work. Appreciate their efforts and give credit where it is due.

3 – Unacceptable behavior

უნივერსალური ქცევის კოდექსი მიზნად ისახავს დაეხმაროს საზოგადოების წევრებს ცუდი ქცევისა და შევიწროების სიტუაციების დადგენაში. შემდეგი ქცევები მიუღებლად მიიჩნევა ვიკიმედიის მოძრაობაში:

3.1 – Harassment

ეს მოიცავს ნებისმიერ ქცევას, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანის დაშინებას, შეურაცხყოფას ან აღშფოთებას. ქცევა შევიწროვებად შეიძლება ჩაითვალოს, თუ ის აღემატება გონივრული პიროვნების მიერ მოსალოდნელ თმენის (იმ ადამიანების კულტურული კონტექსტის და მოლოდინის გათვალისწინებით) ნორმას. შევიწროება ხშირად ემოციური ძალადობის სახეს იღებს, განსაკუთრებით იმ ადამიანების მიმართ, რომლებიც დაუცველ მდგომარეობაში არიან.

  • *შეურაცხყოფა: ეს მოიცავს იარლიყის მიწებებას, ცილისწამების ან სტერეოტიპების გამოყენებას და პირად მახასიათებლებზე დაფუძნებულ თავდასხმებს. შეურაცხყოფა შეიძლება ეხებოდეს აღქმად მახასიათებლებს, როგორიცაა ინტელექტი, გარეგნობა, ეთნიკური წარმომავლობა, რასა, რელიგია, კულტურა, კასტა, სექსუალური ორიენტაცია, სქესი, ინვალიდობა, ასაკი, ეროვნება, პოლიტიკური მიკუთვნებულობა ან სხვა მახასიათებლები. ზოგიერთ შემთხვევაში, განმეორებითი დაცინვა, სარკაზმი ან აგრესია შეიძლება შეფასდეს, როგორც კოლექტიური შეურაცხყოფა, მაშინაც კი, თუ ამას ცალკეული განცხადებები არ მოჰყოლია.
  • სექსუალური შევიწროება: არასასურველი სექსუალური ყურადღება ან ნებისმიერი სახის ნაბიჯი სხვების მიმართ.
  • მუქარა: ფიზიკური ძალადობის, სამართლებრივი ქმედების, უსამართლო უხერხულობის ან რეპუტაციის შელახვის შესაძლებლობის გამოყენება კამათის მოსაგებად ან აიძულო ვინმე მოიქცეს ისე, როგორც შენ ეს გინდა.
  • Სხვის მიმართ ძალადობის წახალისება: ეს გულისხმობს სხვის წახალისებას თვითდაზიანების ან თვითმკვლელობის ჩადენისკენ, ასევე სხვის წახალისებას, რომ ზიანი მიაყენოს, იძალადოს ან თავს დაესხას მესამე პირს.
  • დოქსინგი: სხვისი პირადი ინფორმაციის გამოქვეყნება, როგორიცაა სახელი, სამუშაო ადგილი, ფიზიკური ან ელექტრონული ფოსტის მისამართი, ამაზე აშკარა ნებართვის გარეშე. როგორც მინიმალური სტანდარტი, არასდროს არ უნდა გამოქვეყნდეს ინფორმაცია, რომლის დაცვასაც ცდილობდა ადამიანი და არ გამოქვეყნებულა ინტერნეტში. ბევრ საზოგადოებას ექნება ამაზე მაღალი სტანდარტიც, სადაც იკრძალება სხვაგან ინტერნეტში (და არა ვიკიმედიის პლატფორმებზე) გამოქვეყნებული ინფორმაციის ვიკიმედიის პროექტებში გამოქვეყნება.
  • დევნა: გულისხმობს პროექტების მასშტაბით პიროვნების დევნას და მის მიერ შესრულებული სამუშაოს კრიტიკას, რომ აწყენინოს ან დაუკარგოს ხალისი მას.
  • ტროლინგი: საუბრის განზრახ ჩაშლა ან საუბრის არაკეთილსინდისიერად გამოქვეყნება ვინმეს განზრახ პროვოცირების მიზნით.
  • Sexual harassment: Sexual attention or advances of any kind towards others where the person knows or reasonably should know that the attention is unwelcome or in situations where consent cannot be communicated.
  • Threats: Explicitly or implicitly suggesting the possibility of physical violence, unfair embarrassment, unfair and unjustified reputational harm, or intimidation by suggesting gratuitous legal action to win an argument or force someone to behave the way you want.
  • Encouraging harm to others: This includes encouraging someone else to commit self-harm or suicide as well as encouraging someone to conduct violent attacks on a third party.
  • Disclosure of personal data (Doxing): sharing other contributors' private information, such as name, place of employment, physical or email address without their explicit consent either on the Wikimedia projects or elsewhere, or sharing information concerning their Wikimedia activity outside the projects.
  • Hounding: following a person across the project(s) and repeatedly critiquing their work mainly with the intent to upset or discourage them. If problems are continuing after efforts to communicate and educate, communities may need to address them through established community processes.
  • Trolling: Deliberately disrupting conversations or posting in bad-faith to intentionally provoke.

3.2 – Abuse of power, privilege, or influence

ბოროტად გამოყენებას აქვს ადგილი მაშინ, როდესაც ადამიანი, რომელიც რეალურ ან აღქმულ ძალაუფლებას, პრივილეგიას ან გავლენას ფლობს და ჩართულია სხვა ადამიანების მიმართ უპატივცემულო, სასტიკ და/ან ძალადობრივ ქცევაში. ვიკიმედიის გარემოში ეს ყველაზე ხშირად ემოციური შეურაცხყოფის ფორმას (სიტყვიერ, ფსიქიკურ, ფსიქოლოგიურ შეურაცხყოფას ატარებს) ატარებს და შეიძლება შევიწროებას მოსდევდეს.

  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება სტატუსის მქონე პირების, თანამდებობის პირებისა და პერსონალის მიერ: უფლებამოსილების, ცოდნის ან რესურსის ბოროტად გამოყენებას აქვს ადგილი, როდესაც პროექტებში სტატუსის მქონე (არჩეული) პირების (ფუნქციონერები), აგრეთვე ფონდ ვიკიმედიის ან ვიკიმედიის შვილობილი ფილიალების ოფიციალური პირების და თანამშრომლების მხრიდან სხვების დაშინება ან მუქარა ხდება, საკუთარი თავისთვის მატერიალური ან არამატერიალური სარგებელის მისაღებად.
  • რეპუტაციის და კავშირების ბოროტად გამოყენება: სხვის დასაშინებლად თანამდებობისა და რეპუტაციის გამოყენება. მოძრაობაში მნიშვნელოვანი გამოცდილებისა და კავშირის მქონე ადამიანებს ვთხოვთ, განსაკუთრებული სიფრთხილით მოიქცნენ, რადგან მათ მხრიდან მტრულ კომენტარებს შეიძლება არასასურველი შედეგი მოჰყვეს, განსაკუთრებით მეგობრებისა და მხარდამჭერების მხრიდან მუქარის შექმნის საფრთხით.
  • გაზლაითინგი (ფსიქოლოგიური მანიპულირება): მუშაობა (მარტო ან ჯგუფთან ერთად) იმისთვის, რომ ვინმემ ეჭვი შეიტანოს საკუთარ აღქმებში, გრძნობებში ან გაგებაში. პირებს, საზოგადოებრივი ავტორიტეტით, აქვთ განსაკუთრებული პრივილეგია, რომ მათ საიმედოდ მიიჩნევენ და ეს არ უნდა გამოიყენონ ბოროტად, რომ თავს დაესხან სხვებს, ვინც არ ეთანხმება მათ.
  • Abuse of office by functionaries, officials and staff: use of authority, knowledge, or resources at the disposal of designated functionaries, as well as officials and staff of the Wikimedia Foundation or Wikimedia affiliates, to intimidate or threaten others.
  • Abuse of seniority and connections: Using one's position and reputation to intimidate others. We expect people with significant experience and connections in the movement to behave with special care because hostile comments from them may carry an unintended backlash. People with community authority have a particular privilege to be viewed as reliable and should not abuse this to attack others who disagree with them.
  • Psychological manipulation: Maliciously causing someone to doubt their own perceptions, senses, or understanding with the objective to win an argument or force someone to behave the way you want.

3.3 - კონტენტის (შინაარსის) ვანდალიზმი და პროექტების ბოროტად გამოყენება

ვიკიმედიის პროექტებში მიზანმიმართულად არასწორი ან მიკერძოებული კონტენტის (შინაარსის) შეტანა ან კონტენტის შექმნის შეფერხება.

ეს მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება:

  • ვიკიმედიის კონტენტის განმორებით წაშლა შესაბამისი რეცენზირების ან გაუმჯობესების მიზნით კონსტრუქციული დიალოგის გარეშე
  • სისტემურად კონტენტით მანიპულირება, ფაქტების ან თვალსაზრისების კონკრეტული ინტერპრეტაციის სასარგებლოდ
  • სიძულვილის ენა არის გამოხატვის ნებისმიერი ფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს შეურაცხყოფას, დამცირებას ან შუღლის გაღვივებას ჯგუფის ან პირთა მიმართ რასის, რელიგიის, კანის ფერის, სექსუალური ორიენტაციის, გენდერული იდენტობის, ეთნიკური ნიშნის, ინვალიდობის ან ეროვნული წარმოშობის საფუძველზე.
  • სიმბოლოების, სურათების ან კონტენტის დაუსაბუთებელი დამატება, სხვების დაშინების ან ზიანის მიყენების მიზნით.
  • The repeated arbitrary or unmotivated removal of any content without appropriate discussion or providing explanation
  • Systematically manipulating content to favour specific interpretations of facts or points of view (also by means of unfaithful or deliberately false rendering of sources and altering the correct way of composing editorial content)
  • Hate speech in any form, or discriminatory language aimed at vilifying, humiliating, inciting hatred against individuals or groups on the basis of who they are or their personal beliefs
  • The use of symbols, images, categories, tags or other kinds of content that are intimidating or harmful to others outside of the context of encyclopedic, informational use. This includes imposing schemes on content intended to marginalize or ostracize.