Kòd Konduit Inivèsèl/Lekti ebòch

From Meta, a Wikimedia project coordination wiki
Jump to navigation Jump to search
This page is a translated version of the page Universal Code of Conduct/Policy text and the translation is 14% complete.
Outdated translations are marked like this.
Other languages:
Bahasa Indonesia • ‎Bahasa Melayu • ‎Chi-Chewa • ‎Deutsch • ‎English • ‎Esperanto • ‎Hausa • ‎Igbo • ‎Kiswahili • ‎Kreyòl ayisyen • ‎Luganda • ‎Nederlands • ‎Setswana • ‎Tiếng Việt • ‎Türkçe • ‎Yorùbá • ‎azərbaycanca • ‎català • ‎eesti • ‎español • ‎français • ‎isiZulu • ‎italiano • ‎magyar • ‎polski • ‎português do Brasil • ‎română • ‎suomi • ‎svenska • ‎čeština • ‎Ελληνικά • ‎русский • ‎српски / srpski • ‎українська • ‎հայերեն • ‎עברית • ‎العربية • ‎فارسی • ‎नेपाली • ‎मराठी • ‎हिन्दी • ‎বাংলা • ‎ગુજરાતી • ‎தமிழ் • ‎తెలుగు • ‎ไทย • ‎ქართული • ‎中文 • ‎日本語 • ‎한국어
Universal Code of Conduct

Universal Code of Conduct

Why we have a Universal Code of Conduct

Kòd Kondwit Inivèsèl sa a (UCoC) defini yon referansyèl nan konpòtman akseptab ak pa akseptab. Li aplike pou nenpòt moun ki kominike avèk oswa kontribye nan pwojè ak espas Wikimedya, si wi ou non sou entènèt. Sa gen ladan kontribitè nouvo ak ki gen eksperyans, itilizatè ki gen dwa espesyal nan pwojè, anplwaye ak administratè nan òganizasyon afilye, ak anplwaye ak administratè nan Fondasyon Wikimedya a. Li aplike a tout evènman an fas-a-fas oswa evènman vityèl, espas teknik ak tout pwojè ak wiki Wikimedya.

Nou ta renmen kominote sa yo bay yon anviwònman konstriktif ak akeyan pou tout moun ki rejwenn yo. Nou vle tou pwoteje pwojè nou yo kont moun ki menase oswa defòme kontni yo.

UCoC aplike menm jan pou tout Wikimediyen ak Wikimediyèn san eksepsyon. Vyolasyon UCoC ka lakòz sanksyon enpoze pa reprezantan ki nan kominote lokal yo oswa reprezantan eli (daprè yon evalyasyon ak kontèksyalizasyon nan kominote lokal yo) oswa pa Fondasyon Wikimedya a, tankou pwopriyetè legal la nan platfòm yo.

An akò avèk misyon Wikimedya, tout moun ki kontribye nan pwojè ak espas Wikimedya dwe :

  • ede kreye yon mond kote tout moun ka lib pataje ak kontribye nan devlopman nan ansanm tout konesans.
  • patisipe nan lavi a kominote a yo nan lòd pou evite patipri ak prejije
  • konsantre sou fyabilite la ak verifikabilite nan tout travay yo.

1 – Introduction

Sa gen ladann :

  • entèraksyon piblik oswa semi-piblik
  • diskisyon aprè yon dezakò ak demonstrasyon sipò pou lòt manm nan kominote
  • pwoblèm teknik
  • echanj an relasyon ak ajou kontni
  • Ti koze pou afilye ou kominote devan partenè andeyò
  • espas piblik entèraksyon ak evènman, konferans laprès ak reniyon pwofesyonèl.

The Universal Code of Conduct applies equally to all Wikimedians without any exceptions. Actions that contradict the Universal Code of Conduct can result in sanctions. These may be imposed by designated functionaries (as appropriate in their local context) and/or by the Wikimedia Foundation as the legal owner of the platforms.

2 – Expected behaviour

Chak manm nan kominote Wikimedya a, kit se yon kontribitè nouvo oswa ki gen eksperyans, yon eli nan kominote, yon manm afilye oswa manm konsèy fondasyon an oswa anplwaye nan fondasyon an, responsab pou chak aksyon yo.

Nan tout pwojè, espas ak evènman Wikimedya, konpòtman moun ki entèvni dwe baze sou respè, koutwazi, kolejyalite, solidarite ak sivis. Sa a aplike a kontribisyon tout moun ki kontribye oswa patisipe nan entèraksyon yo ak tout lòt kontribitè ak patisipan yo, kèlkeswa laj, andikap mantal oswa fizik, aparans, nasyonalite, relijyon, etni , kilti, klas sosyal, fasilite lengwistik, oryantasyon seksyèl, sèks oswa okipasyon. Ni yo pap fè yon distenksyon ki baze sou reyalizasyon, konpetans oswa fonksyon entèrlokitè yo nan pwojè yo oswa mouvman Wikimedya a.

2.1 – Mutual respect

Respè se montre konsiderasyon pou lòt moun. Lè nou kominike avèk lòt moun, oswa nan anviwònman Wikimedya sou entènèt, oswa nan anviwònman offline, nou pral trete yo ak menm respè ke nou ta vle yo montre nou.

Sa gen ladan men se pa sa sèlman :

  • * montre enpati. Koute epi eseye konprann sa nenpòt kontribitè nan Wikimedya vle di ou. Prepare w pou chanje ak adapte konpreyansyon ou, atant ou, osi byen ke konpòtman ou kòm yon Wikimedyen oubyen Wikimedyèn.
  • Toujou konsidere ke entèlokitè ou se nan bòn fwa ak kontribye nan jan konstriktif ak pozitif. Fè avèk byenveyans ak nan bon konfyans lè ou ap bay oswa resevwa komantè. Nenpòt kritik yo ta dwe ekri avèk prekosyon, yo dwe konstriktif epi yo gen ladan lide konkrè pou amelyorasyon.
  • Respekte fason kontribitè yo rele epi dekri tèt yo. Moun ka itilize tèm espesifik pou dekri tèt yo. Pa respè, sèvi ak tèm sa yo lè ou ap kominike avèk yo oswa sou yo. Pa egzanp :
    • gwoup etnik yo ka itilize yon non espesifik pou prezante tèt yo, olye ke non lòt moun itilize istorikman pou dekri yo ;
    • moun ki gen non yo itilize lèt, son oswa mo nan lang yo ki ou ka sanble etranj ;
    • moun ki idantifye ak yon sèten oryantasyon seksyèl oswa jan lè li sèvi avèk non oswa pwonon espesifik ;
    • moun ki prezante tèt yo kòm gen yon maladi patikilye fizik oswa mantal ka itilize tèm espesifik pou dekri tèt yo.
  • Nan reyinyon fas-a-fas, nou ap fè efò pou nou akeyi tout moun, epi nou ap atantif e avèk respè pou preferans, sansibilite, tradisyon ak bezwen youn ak lòt.
  • Assume good faith, and engage in constructive edits; your contributions should improve the quality of the project or work. Provide and receive feedback kindly and in good faith. Criticism should be delivered in a sensitive and constructive manner. All Wikimedians should assume unless evidence otherwise exists that others are here to collaboratively improve the projects, but this should not be used to justify statements with a harmful impact.
  • Respect the way that contributors name and describe themselves. People may use specific terms to describe themselves. As a sign of respect, use these terms when communicating with or about these people, where linguistically or technically feasible. Examples include:
    • Ethnic groups may use a specific name to describe themselves, rather than the name historically used by others;
    • People may have names that use letters, sounds, or words from their language which may be unfamiliar to you;
    • People who identify with a certain sexual orientation or gender identity using distinct names or pronouns;
    • People having a particular physical or mental disability may use particular terms to describe themselves
  • During in-person meetings, we will be welcoming to everyone and we will be mindful and respectful of each others’ preferences, boundaries, sensibilities, traditions and requirements.

2.2 – Koutwazi, kolèjyalite, solidarite ak bon sitwayènte

Koutwazi se yon wo nivo politès nan konpòtman ak diskisyon ant moun, ki gen ladan etranje. Kolèjyalite se sipò zanmitay ke moun ki angaje nan yon jefò komen bay youn ak lòt. Bon sitwayènte refere a ke yo te patisipe aktivman nan asire ke pwojè Wikimedya gen siksè, agreyab, ak kote ki an sekirite, ak kontribye nan Misyon Wikimedya.

  • Civility is politeness in behaviour and speech amongst people, including strangers.
  • Collegiality is the friendly support that people engaged in a common effort extend to each other.
  • Mutual support and good citizenship means taking active responsibility for ensuring that the Wikimedia projects are productive, pleasant and safe spaces, and contribute to the Wikimedia mission.

Sa gen ladan an patikilye :

  • parennaj ak leson patikilyè : Ede nouvo kontribitè jwenn plas yo epi vin gen konpetans esansyèl.
  • montre solidarite : Peye atansyon sou kòlèg kontribitè yo, kontakte yo lè yo bezwen èd, epi kanpe pou yo lè yo trete yo nan fason ki derespekte estanda nou yo.
  • rekonèt epi bay kredi travay kontribitè yo : Mèsi yo pou èd yo ba ou. Fè remake ke ou apresye efò yo, epi mansyone yo kòm otè yo lè ou fè sa.
  • Mentorship and coaching: Helping newcomers to find their way and acquire essential skills.
  • Looking out for fellow contributors: Lend them a hand when they need support, and speak up for them when they are treated in a way that falls short of expected behaviour as per the Universal Code of Conduct.
  • Recognize and credit the work done by contributors: Thank them for their help and work. Appreciate their efforts and give credit where it is due.

3 – Unacceptable behavior

Kòd Konduit Inivèsèl la eseye ede manm kominote yo idantifye sitiyasyon move konpòtman oswa menm arasman. Konpòtman sa yo konsidere kòm inakseptab nan mouvman Wikimedya :

3.1 – Harassment

Sa gen ladan nenpòt konpòtman ki gen entansyon entimide, ofanse oswa fache yon moun. Konpòtman ka konsidere kòm asèlman si li depase sa yon moun ki rezonab ta dwe tolere (selon kontèks kiltirèl la ak atant moun ki enplike yo). Asèlman souvan pran fòm vyolans sikolojik, sitou kont moun ki nan yon pozisyon vilnerab.

  • * outraj. Pou egzanp, joure, kalomnye, rele pa estereyotip, nenpòt atak ki baze sou karakteristik pèsonèl. Yon outraj ka refere a karakteristik tankou entèlijans, aparans, oryantasyon seksyèl, etni, ras, relijyon, kilti, kas, oryantasyon seksyèl, jan, andikap, laj, nasyonalite, afilyasyon politik, oswa lòt karakteristik. Nan kèk ka, mokri, sakas oswa atak repete ka kalifye kòm outraj menmsi chak ensidans pou kont li pa te.
  • asèlman seksyèl. tout konsiderasyon seksyèl oswa avans tou sa nan direksyon pou yon lòt moun.
  • menas la. Itilize posibilite vyolans fizik, aksyon legal, imilyasyon, oswa domaj repitasyon pou ganyen yon deba oswa fòse yon moun konpòte yo jan ou vle yo.
  • ensitasyon nan vyolans. Pa egzanp, ankouraje yon lòt moun blese tèt li oswa touye tèt li, oswa ankouraje yon moun sèvi ak vyolans kont yon lòt moun.
  • divilgasyon an nan done pèsonèl. Pibliye enfòmasyon prive sou yon lòt moun, tankou non, kote biznis, adrès postal oswa imèl, san pèmisyon eksplisit yo. Omwen, yon moun pa ta dwe janm poste enfòmasyon ke yon moun te eseye kenbe prive oswa ou pa mete li sou entènèt. Anpil kominote ap gen yon règ ki pi sevè pase sa epi yo pito entèdi piblikasyon enfòmasyon ki pibliye yon lòt kote sou entènèt la men pa sou yon pwojè Wikimedya.
  • pistaj. Swiv yon moun nan pwojè a epi repete kritik anlè travay yo ak entansyon pou fache oswa dekouraje yo.
  • twolaj. Volonte deranje yon konvèsasyon oswa ekri mesaj nan move lafwa entansyonèlman pou pwovoke yon moun.
  • Sexual harassment: Sexual attention or advances of any kind towards others where the person knows or reasonably should know that the attention is unwelcome or in situations where consent cannot be communicated.
  • Threats: Explicitly or implicitly suggesting the possibility of physical violence, unfair embarrassment, unfair and unjustified reputational harm, or intimidation by suggesting gratuitous legal action to win an argument or force someone to behave the way you want.
  • Encouraging harm to others: This includes encouraging someone else to commit self-harm or suicide as well as encouraging someone to conduct violent attacks on a third party.
  • Disclosure of personal data (Doxing): sharing other contributors' private information, such as name, place of employment, physical or email address without their explicit consent either on the Wikimedia projects or elsewhere, or sharing information concerning their Wikimedia activity outside the projects.
  • Hounding: following a person across the project(s) and repeatedly critiquing their work mainly with the intent to upset or discourage them. If problems are continuing after efforts to communicate and educate, communities may need to address them through established community processes.
  • Trolling: Deliberately disrupting conversations or posting in bad-faith to intentionally provoke.

3.2 – Abuse of power, privilege, or influence

Li se abi lè yon moun ki gen yon pozisyon pouvwa, reyèl oswa panse, privilèj, enfliyans, konpòte li derespektan, mechan, ak / oswa vyolan nan direksyon pou lòt moun. Nan anviwonman Wikimedya, sa pi souvan pran fòm abi emosyonèl (abi vèbal oswa sikolojik) e li ka gen ladan asèlman.

Abi sa yo ka :

  • abi pouvwa pa moun eli yo, reprezantan yo, ak anplwaye yo : fè yon itilizasyon inapwopriye nan pozisyon, konesans oswa resous ki disponib pou moun ki eli nan pwojè a oswa reprezantan ak anplwaye Fondasyon Wikimedya oswa afilye yo nan lòd yo entimide oswa menase lòt moun, oswa vize benefis materyèl oubyen imateryèl.
  • abi nan ansyènte ak koneksyon : lè li sèvi avèk pozisyon ou ak repitasyon pou entimide lòt moun. Nou mande moun ki gen ase eksperyans ak koneksyon nan mouvman an pou yo peye anpil atansyon sou konpòtman yo, menm jan kòmantè ostil nan men ou ka entwodui nan lòt moun yon krent pou menas nan men zanmi ou oswa alye yo.
  • Gaslighting (manipilasyon sikolojik) : Travay (pou kont li oswa nan yon gwoup) fè yon moun gen dout sou jijman li, kapasite li yo, oswa pwòp konpreyansyon li. Manm kominote ki gen otorite yo gen yon sèten privilèj pou yo konsidere yo kòm moun fyab epi yo pa ta dwe itilize sa pou atake moun ak ki moun yo pa dakò.
  • Abuse of office by functionaries, officials and staff: use of authority, knowledge, or resources at the disposal of designated functionaries, as well as officials and staff of the Wikimedia Foundation or Wikimedia affiliates, to intimidate or threaten others.
  • Abuse of seniority and connections: Using one's position and reputation to intimidate others. We expect people with significant experience and connections in the movement to behave with special care because hostile comments from them may carry an unintended backlash. People with community authority have a particular privilege to be viewed as reliable and should not abuse this to attack others who disagree with them.
  • Psychological manipulation: Maliciously causing someone to doubt their own perceptions, senses, or understanding with the objective to win an argument or force someone to behave the way you want.

3.3 – Vandalis ak abi kont pwojè yo

Entwodui espre kontni pa kòrèk oswa avèk prejije nan pwojè Wikimedya yo oswa entèfere ak kreyasyon kontni.

Sa gen ladan an patikilye :

  • Efase kontni plizyè fwa nan pwojè Wikimedya san diskisyon oswa apwobasyon lòt kontribitè.
  • Modifye sistematikman kontni an favè yon entèpretasyon espesifik nan reyalite oswa pwen de vi.
  • Ankouraje nan rayi eksprime nan nenpòt ki fòm avèk entansyon an nan meprize, imilye oswa stigmatize yon gwoup oswa kategori moun pou rezon rasyal, relijye, koulè po, idantite seksyèl, jan, etni, andikap oswa nasyonalite.
  • Ajoute, avèk yon fason enjustifye, senbòl, imaj oswa kontni ak entansyon an nan entimide oswa blese lòt moun.
  • The repeated arbitrary or unmotivated removal of any content without appropriate discussion or providing explanation
  • Systematically manipulating content to favour specific interpretations of facts or points of view (also by means of unfaithful or deliberately false rendering of sources and altering the correct way of composing editorial content)
  • Hate speech in any form, or discriminatory language aimed at vilifying, humiliating, inciting hatred against individuals or groups on the basis of who they are or their personal beliefs
  • The use of symbols, images, categories, tags or other kinds of content that are intimidating or harmful to others outside of the context of encyclopedic, informational use. This includes imposing schemes on content intended to marginalize or ostracize.