Roczny Plan Wikimedia Foundation/2025-2026/Globalne trendy/Wspólne globalne standardy zasady neutralnego punktu widzenia
Kontynuując post opublikowany 27 marca w serwisie Diff, na tej stronie zamieszczamy aktualne informacje na temat grupy roboczej (zaproponowanej w poście) oraz tworzymy przestrzeń dla opinii członków społeczności i inne zasoby.
Od 2022 roku Wikimedia Foundation pracuje nad identyfikacją i monitorowaniem globalnych trendów, które mają wpływ na Fundację i ruch Wikimedia. W odpowiedzi na te trendy (opisane poniżej) powołujemy grupę roboczą złożoną z aktywnych redaktorów, członków Rady Powierniczej, badaczy i doradców, której zadaniem będzie opracowanie zaleceń dotyczących wspólnych standardów zasady neutralnego punktu widzenia (NPOV), które z kolei będą chronić Wikipedię, zwiększą integralność projektów i wesprą wolontariuszy, którym powierzono zarządzanie tą zasadą.
Globalne trendy
W tym roku jednym z trendów, który wywołał znaczną dyskusję w ruchu Wikimedia i poza nim, jest neutralność: spadek zaufania do informacji w Internecie i fragmentacja konsensusu co do tego, które informacje są prawdziwe. Niektórzy uważają, że świat stał się bardziej złożony, a ludzie są bardziej podzieleni niż kiedykolwiek. Ponieważ zagrożenia dla neutralności wydają się nasilać na całym świecie, neutralny punkt widzenia (NPOV) Wikipedii jest potrzebny teraz bardziej niż kiedykolwiek. Ta podstawowa zasada bardzo dobrze służy Wikipedii i stała się jeszcze silniejsza dzięki prawie ćwierćwiecznemu wkładowi wolontariuszy.
Chociaż projekty Wikipedii opierają się na fundamentalnej zasadzie NPOV, konkretne wdrożenie tych zasad różni się w poszczególnych wersjach językowych Wikipedii, co postrzegamy jako okazję dla społeczności do wzajemnej nauki oraz zbadania, czy wspólne globalne standardy neutralności mogą lepiej chronić projekty (i wolontariuszy) w środowisku rosnących zagrożeń i coraz bardziej restrykcyjnych regulacji.
Podobnie jak wszystkie zasady, NPOV była udoskonalana przez 24 lata istnienia Wikipedii dzięki tysiącom opinii w setkach języków. W trakcie tego ewolucyjnego procesu dyskusji społeczności zasady neutralnego punktu widzenia i ich stosowanie pozostają fundamentalnym elementem modelu Wikipedii.
Zasady NPOV
Pobieżna analiza tych zasad w różnych wersjach językowych Wikipedii podczas niedawno przeprowadzonych warsztatów społeczności ujawniła różnice, niespójności i wiele możliwości wzajemnego uczenia się pomiędzy różnymi projektami Wikimedia. Użytkownicy z rozszerzonymi uprawnieniami, którym społeczności powierzyły administrowanie zasadami NPOV, opisali wyzwania, przed którymi stają, gdy reguły te są niejasne lub niedopracowane w niektórych językach.
Wolontariusze, którzy wspierają projekty Wikimedia, nieustannie dostosowują i ulepszają swoje procesy, podczas gdy platformy cyfrowe i medialne na całym świecie zmagają się z tendencyjnością i dezinformacją. Silniejsze zasady moderowania treści, kierowane przez społeczność i egzekwowane przede wszystkim przez grupy lokalne, chronią zarówno Wikipedię, jak i wikipedystów.
July 2025 Update:
The NPOV working group has completed an initial analysis of NPOV policies across Wikipedias. The report includes some data about neutrality related policies, including the NPOV policy in particular, as well as historic background on these policies. It also provides a few high level case studies to highlight differences in approaches across language Wikipedias.
Grupa robocza
Aby wesprzeć podstawowe mechanizmy samorządności Wikipedii, Fundacja Wikimedia zwoła grupę roboczą złożoną z aktywnych redaktorów, członków Rady Powierniczej, badaczy i doradców, która będzie kontynuować prace nad zasadą NPOV, opracowaną w ciągu ostatnich dwóch dekad. Uwzględnione zostaną opinie zebrane w ramach trwających już prac nad ustanowieniem zasady, odzwierciedlające wartości wyznawane przez globalną społeczność Wikimedia.
Grupa robocza zastanowi się, w jaki sposób bardziej wspólne standardy zasady NPOV między wersjami językowymi Wikipedii mogą chronić Wikipedię, zwiększyć integralność projektów i zapewnić większe wsparcie wolontariuszom, którym powierzono zarządzanie tą zasadą. Wstępny zestaw zaleceń, skupiający się najpierw na poszczególnych wersjach językowych Wikipedii, zostanie przedstawiony Radzie Powierniczej Wikimedia Foundation podczas zbliżającego się posiedzenia w czerwcu 2025, wraz z zatwierdzeniem planu i budżetu Fundacji.
Grupa robocza reprezentuje kierownictwo Rady Powierniczej Fundacji, założyciela społeczności, doświadczoną edytorkę i stewarda, a wsparcie zapewnią jej naukowcy.
- Założyciel społeczności: Jimmy Wales (Wielka Brytania/USA, angielska Wikipedia) – przewodniczący
- Przewodnicząca Rady: Nat Tymkiv (Ukraina, ukraińska Wikipedia)
- Przewodniczący Rady-elekt: Lorenzo Losa (Włochy, włoska Wikipedia)
- Doświadczona redaktorka: Risker (Kanada, angielska Wikipedia)
- Steward: Alberto Leoncio (Brazylia, steward)
Uczestnicy tej grupy wzięli udział w corocznych warsztatach społecznościowych dotyczących planowania, podczas których po raz pierwszy omówiono ten temat i określono jego zakres. Grupa robocza będzie wspierana przez pracowników Fundacji Wikimedia, kierowanych przez dyrektor generalną Maryanę Iskander i radcę prawnego Stephena LaPorte, a w razie potrzeby przez dodatkowych badaczy i ekspertów merytorycznych.
Zakres, harmonogram i sposób, w jaki wikimedianie mogą pomóc
Grupa robocza opracuje cztery kierunki działań związane z zasadami NPOV, zapraszając społeczność do zgłaszania uwag na te tematy w ramach ruchu Wikimedia i poza nim, na stronie dyskusji tutaj lub w ramach corocznych rozmów dotyczących planowania Fundacji.
- Zebranie i wstępna analiza istniejących zasad NPOV w projektach Wikimedia. Będzie to wymagało znacznej pracy w różnych językach i projektach, a celem jest przygotowanie pierwszego projektu do przeglądu/komentarz do sierpnia.
- Zbiór spostrzeżeń opartych na badaniach i analizach dotyczących sposobu przedstawiania wybranych kontrowersyjnych tematów poza Wikipedią oraz w Wikipedii w kilku językach. W ramach tego obszaru prac wykorzystane zostaną badania i spostrzeżenia dotyczące NPOV w celu opracowania wytycznych dla badaczy analizujących Wikipedię oraz zostanie opracowana publikacja, która będzie stanowić podstawę do dalszych dyskusji na temat NPOV i iteracji z wolontariuszami i społecznościami projektowymi.
- Zbiór sugestii dotyczących sposobów wspierania użytkowników z rozszerzonymi uprawnieniami w pełnieniu ich zaufanych ról związanych z interpretacją i wdrażaniem zasad NPOV. Ten obszar prac skoncentruje się na ułatwianiu wymiany informacji między wolontariuszami i projektami, w tym podczas sesji na Wikimanii.
- Refleksje na temat NPOV autorstwa założyciela społeczności Jimmy'ego Walesa "25 lat później", przedstawiające perspektywy dotyczące tego, czego świat potrzebuje od zasad neutralności Wikipedii teraz i w ciągu najbliższych 25 lat.
Wikimedianie mogą nam pomóc w tych działaniach, dodając wpisy do bieżącej kolekcji istniejących zasad NPOV i aktualizując odpowiedni element w Wikidata. Pomysły na to, jak najlepiej wspierać użytkowników z rozszerzonymi uprawnieniami, są również mile widziane na tej stronie dyskusji.
Wstępny zestaw zaleceń zostanie przedstawiony Radzie WMF podczas posiedzenia w czerwcu 2025, wraz z zatwierdzeniem planu i budżetu Fundacji. Biorąc pod uwagę, że jest to wstępny zakres prac, niektóre wyniki zostaną dopracowane do Wikimanii, kiedy Rada Powiernicza Fundacji spotka się ponownie, a część prac będzie musiała być kontynuowana po zakończeniu Wikimanii.
Wkład badawczy
July 2025 Update: The working group has published a white paper of guidance to researchers approaching the question of how to best research the concept of Neutral Point of View on Wikipedia.
Prosimy o dzielenie się na stronie dyskusji wynikami badań, porównaniami i innymi pracami dotyczącymi zasad NPOV, z których możemy czerpać wiedzę przydatną w tej pracy.
Społeczność i inne zasoby
Prosimy o dzielenie się na stronie dyskusji przykładami zasad NPOV z różnych projektów Wikimedia, abyśmy mogli sporządzić mapę tego, co już istnieje.
Dziękujemy za pomoc!
Świat w coraz większym stopniu polega na Wikipedii – od chatbotów AI, przez wyszukiwarki, asystentów głosowych, po osoby ponownie wykorzystujące treści w Internecie. W czasach, gdy projekty Wikimedia są wykorzystywane (i potrzebne!) bardziej niż kiedykolwiek, my, jako wikimedianie, musimy wzmocnić nasze podstawowe zasady i podtrzymać nasze wspólne wartości. Wzmocnienie neutralności Wikipedii sprawi, że będzie ona jeszcze bardziej godna zaufania jako źródło treści, z których korzystają miliardy ludzi na całym świecie.
Wszyscy, którzy interesują się tymi tematami w ramach ruchu Wikimedia i poza nim, mogą wnieść swój wkład. Lista sposobów uczestnictwa w corocznym planowaniu Fundacji znajduje się tutaj: zapraszamy do pomocy na wiki i w innych przestrzeniach społecznościowych.