Mpango wa Mwaka wa Shirika la Wikimedia Foundation/2025-2026/Mitindo ya Kiulimwengu/Viwango vya kawaida vya kimataifa vya sera za NPOV
Tukiendelea kutoka kwenye chapisho la mpangilio wa mandhari la Diff lililochapishwa Machi 27, ukurasa huu unatoa taarifa za hivi karibuni kuhusu kikosi kazi (kilichopendekezwa kwenye chapisho) na kuunda nafasi ya mchango wa jumuiya na nyenzo nyinginezo.
Tangu 2022, Shirika la Wikimedia Foundation limefanya kazi kutambua na kuzingatia mienendo ya kimataifa inayoathiri Shirika na harakati za Wikimedia. Kwa kujibu mienendo hii (iliyoainishwa hapa chini), tunaitisha kikosi kazi cha wahariri hai, Wadhamini, watafiti na washauri ili kuchunguza mapendekezo ya sera za viwango vya kawaida vya mtazamo usioegemea upande wowote (NPOV) zinazoweza kulinda Wikipedia, kuongeza uadilifu wa miradi, na kusaidia wafanyakazi wa kujitolea wanaoaminika kusimamia sera hizi.
Mitindo ya kimataifa
Mwaka huu, mwenendo mmoja ambao umezua mazungumzo muhimu ndani na nje ya harakati za Wikimedia inahusiana na kutoegemea upande wowote: jinsi imani katika taarifa mtandaoni inavyopungua na mgawanyiko wa makubaliano kuhusu taarifa gani ni za kweli. Wengine wanaamini kwamba ulimwengu umekuwa mgumu zaidi, na watu wamegawanyika zaidi kuliko hapo awali. Vitisho vya kutoegemea upande wowote vinaonekana kuongezeka duniani kote, mtazamo wa kutoegemea upande wowote (NPOV) wa Wikipedia unahitajika sasa kuliko wakati mwingine wowote. Kanuni hii ya msingi imeitumikia Wikipedia vizuri sana, na imekuwa na nguvu zaidi kwa karibu robo karne ya michango ya kujitolea.
Ingawa miradi ya Wikipedia inashiriki kanuni ya msingi ya NPOV, utekelezaji mahususi wa sera za NPOV hutofautiana katika miradi ya Wikipedia, ambayo tunaiona kama fursa kwa jamii kujifunza kutoka kwa kila mmoja; na kuchunguza kama viwango vya kawaida vya kimataifa vya kutoegemea upande wowote vinaweza kulinda miradi vizuri zaidi (na watu wanaojitolea) katika mazingira ya vitisho vilivyoongezeka na udhibiti unaoongezeka.
Kama ilivyo kwa sera zote, NPOV imeboreshwa zaidi ya miaka 24 ya Wikipedia na maelfu ya pembejeo katika mamia ya lugha. Katika mchakato huu wa mageuzi wa majadiliano ya jumuiya, kanuni ya mtazamo usioegemea upande wowote na matumizi yake yanasalia kuwa msingi kwa modeli ya Wikipedia.
Sera za NPOV
Ukaguzi wa harakaharaka wa sera hizi katika matoleo mbalimbali ya lugha ya Wikipedia katika warsha ya hivi majuzi ya jumuiya ulifichua tofauti, kutofautiana, na fursa nyingi za miradi tofauti ya Wikimedia kujifunza kutoka kwa kila mmoja. Watumiaji walio na haki zilizoongezwa, wale wanaoaminiwa na jumuiya zao katika kusimamia sera za NPOV, walielezea changamoto zinazowakabili pale ambapo sera hizi hazieleweki au hazijaendelezwa katika baadhi ya lugha.
Wajitoleaji ambao wanaendeleza miradi ya Wikimedia kila mara hubadilika na kuboresha michakato yao kama majukwaa ya kidijitali na vyombo vya habari kote ulimwenguni hupambana na upendeleo na taarifa potofu. Sera kali za udhibiti wa maudhui zinazoongozwa na jumuiya ambazo hutekelezwa kimsingi na jumuiya za wenyeji hulinda Wikipedia na Wikipedia sawa.
July 2025 Update:
The NPOV working group has completed an initial analysis of NPOV policies across Wikipedias. The report includes some data about neutrality related policies, including the NPOV policy in particular, as well as historic background on these policies. It also provides a few high level case studies to highlight differences in approaches across language Wikipedias.
Kikosi kazi
Ili kuunga mkono taratibu muhimu za Wikipedia za kujitawala yenyewe, Shirika la Wikimedia Foundation litaitisha kikundi kazi cha wahariri hai, Wadhamini, watafiti, na washauri ili kuendeleza uzingatiaji makini ambao ulitengeneza sera za NPOV katika miongo miwili iliyopita. Hii itajumuisha maoni kutoka kwenye kazi ambayo tayari inaendelea kuanzisha sera na ambayo yanaonyesha maadili yanayoshirikiwa na jumuiya ya kimataifa ya Wikimedia.
Kikosi kazi kitauliza jinsi viwango vya kawaida zaidi vya sera za NPOV kati ya miradi ya Wikipedia vinavyoweza kulinda Wikipedia, kuongeza uadilifu wa miradi, na kuandaa wajitoleaji wanaoaminika kusimamia sera hizi kwa usaidizi zaidi. Seti ya awali ya mapendekezo, yakilenga kwanza matoleo ya lugha ya Wikipedia, yatawasilishwa kwenye Bodi ya Wadhamini ya Shirika la Wikimedia Foundation katika mkutano ujao wa Juni 2025, pamoja na uidhinishaji wa mpango na bajeti ya Foundation.
Kikosi kazi kinawakilisha uongozi wa Bodi ya Shirika la Wikimedia Foundation, Mwanzilishi wa Jumuiya, mhariri mwenye uzoefu, msimamizi, na ataungwa mkono na watafiti.
- Mwanzilishi wa Jumuiya: Jimmy Wales (UK/USA, Wikipedia ya Kiingereza) - Mwenyekiti
- Mwenyekiti wa Bodi: Nat Tymkiv (Ukraine, Wikipedia ya Kiukreni)
- Mwenyekiti-Mteule wa Bodi: Lorenzo Losa (Italia, Wikipedia ya Kiitaliano)
- Mhariri Mzoefu: Risker (Kanada, Wikipedia ya Kiingereza)
- Steward: Alberto Leoncio (Brazil, Steward)
Washiriki wa kikundi hiki walijiunga na Mpango wa Kila Mwaka Warsha ya Jumuiya ambapo mada hii ilijadiliwa hapo awali na kuangaliwa. Kikundi kazi kitasaidiwa na wafanyakazi wa Wikimedia Foundation, wakiongozwa na Mkurugenzi Mtendaji Maryana Iskander na Wakili Mkuu Stephen LaPorte, na inapohitajika watafiti wa ziada na wataalam wa mada.
Upeo, kalenda ya matukio na jinsi Wanawikimedia wanavyoweza kusaidia
Kikosi kazi kitatengeneza miundo minne ya ufanyaji kazi inayohusiana na kanuni za NPOV, kualika michango ya jumuiya kuhusu mada hizi ndani na nje ya harakati za Wikimedia, kwenye ukurasa wa mazungumzo hapa au kama sehemu ya Mazungumzo ya kila mwaka ya upangaji wa Shirika.
- Kujumlisha na uchanganuzi wa awali wa sera zilizopo za NPOV katika miradi yote ya Wikimedia. Hii itahusisha kazi muhimu katika lugha na miradi, kwa lengo la kuwa na rasimu ya kwanza ya kukaguliwa/maoni ifikapo Agosti.
- Mkusanyiko wa Maarifa kulingana na utafiti na uchanganuzi wa jinsi mada zilizochaguliwa zenye utata zinavyoshughulikiwa nje ya Wikipedia, na kwenye Wikipedia katika lugha kadhaa. Mtiririko huu wa kazi utatumia utafiti wa NPOV na maarifa kuunda mwongozo kwa watafiti wanaochunguza Wikipedia, na utatoa chapisho ili kufahamisha mijadala inayoendelea ya NPOV na marudio na watu waliojitolea na jumuiya za mradi.
- Mkusanyiko wa mapendekezo ya jinsi watumiaji walio na haki nyingi wanaweza kusaidiwa katika kusimamia majukumu yao wanayoamini ya kutafsiri na kutekeleza sera za NPOV. Mtiririko huu wa kazi utazingatia kuwezesha ushiriki wa habari kwa watumiaji na miradi ya kujitolea, ikijumuisha kuwa na kipindi katika mkutano wa Wikimania.
- Tafakari kuhusu NPOV kutoka kwa Mwanzilishi wa Jumuiya Jimmy Wales miaka 25 baadaye, ikitoa mitazamo kuhusu kile ambacho ulimwengu unahitaji kutoka kwa kanuni za Wikipedia za kutoegemea upande wowote sasa na kwa miaka 25 ijayo.
Wana Wikimedia wanaweza kutusaidia na juhudi hizi kwa kuongeza mkusanyiko unaoendelea wa sera zilizopo za NPOV na kusasisha kipengee hiki cha Wikidata. Mawazo pia yanakaribishwa kuhusu jinsi bora ya kusaidia watumiaji walio na haki zilizopanuliwa kupitia ukurasa huu wa mazungumzo.
Mapendekezo ya awali yatawasilishwa kwa Bodi ya Wadhamini ya Shirika la Wikimedia Foundation katika mkutano wao wa Juni 2025, pamoja na kupitishwa kwa mpango na bajeti ya Shirika. Ikizingatiwa kuwa huu ni wigo wa awali wa kazi, baadhi ya bidhaa za kazi zitaendelezwa zaidi na Wikimania, wakati bodi ya Shirika itakapokutana tena, na kazi fulani itahitaji kuendelea zaidi ya Wikimania.
Michango ya utafiti
July 2025 Update: The working group has published a white paper of guidance to researchers approaching the question of how to best research the concept of Neutral Point of View on Wikipedia.
Tafadhali shirikisha kwenye mazungumzo ukurasa utafiti, ulinganisho na kazi nyingine kuhusu kanuni na sera za NPOV ambazo tunaweza kujifunza kutoka kwenye kazi hii.
Jumuiya na rasilimali zingine
Tafadhali shirikisha kwenye ukurasa wa majadiliano mifano ya sera za NPOV kutoka miradi tofauti ya Wikimedia ili tuweze kuzingatia kile ambacho tayari kipo.
Asante kwa msaada wako!
Utegemezi wa ulimwengu kwenye Wikipedia unaendelea kukua - kutoka bot za kuchatia za AI hadi injini za utafutaji hadi visaidizi vya sauti hadi watumiaji wa maudhui kwenye mtandao. Wakati ambapo miradi ya Wikimedia inatumiwa (na inahitajika!) kuliko wakati mwingine wowote, sisi kama Wanawikimedia lazima tuimarishe kanuni zetu za msingi na kudumisha maadili yetu ya pamoja. Kuimarisha kutoegemea upande wowote kwa Wikipedia kutaifanya iaminike zaidi kutoa maudhui ambayo mabilioni ya watu wanategemea duniani kote.
Michango inakaribishwa na wote wanaojali kuhusu mada hizi ndani na nje ya harakati za Wikimedia. Orodha ya njia za kushiriki katika upangaji wa kila mwaka wa Shirika la Wikimedia Foundation inaweza kupatikana hapa: tunaalika usaidizi wako on-wiki na katika nafasi zingine za jumuiya.