Wikimedia Foundation tegen Nationaal Veiligheidsinstantie/Veelgestelde vragen
Op 10 maart 2015 spande de Wikimedia Foundation, de non-profitorganisatie die Wikipedia en haar zusterprojecten ondersteunt, een rechtszaak aan tegen onder andere de United States National Security Agency (NSA) en het Department of Justice (DOJ). De Foundation en haar acht mede-eisers worden vertegenwoordigd door de Amerikaanse Burgervrijhedenunie (ACLU). De rechtszaak is een uitdaging tegen de NSA-surveillance met een groot geweld, specifiek de grootschalige inbeslagname en doorzoeking van internetcommunicatie die vaak wordt aangeduid als "upstream" surveillance.
Privacy is een van onze kernwaarden. We werken hard om de informatie te beschermen die gebruikers delen en genereren wanneer ze de Wikimedia-projecten bezoeken. Vorig jaar hebben we HTTPS geïmplementeerd om verkeer van en naar de Wikimedia-projecten te versleutelen en zo deze data en communicatie met gebruikers veiliger te maken. Het doel van de Wikimedia Foundation met het indienen van deze zaak is vergelijkbaar: het beschermen van de rechten van de Foundation en Wikimedia-gebruikers wereldwijd door een einde te maken aan massale upstream surveillance. Wikipedia is een van 's werelds grootste collaboratieve gratis kennisbronnen en ontvangt maandelijks honderden miljoenen unieke bezoekers. Massasurveillance ondermijnt de privacy en het recht op vrije meningsuiting op het internet en creëert een afschrikwekkend effect dat de toekomstige groei en het welzijn van de Wikimedia-projecten bedreigt.
Wat wordt in deze rechtszaak betwist?
Onze rechtszaak betwist de ongegronde, grootschalige doorzoeking en inbeslagname van internationale internetcommunicatie door de NSA, vaak aangeduid als "upstream" surveillance. Met behulp van upstream surveillance neemt de NSA vrijwel alle tekstgebaseerde internetcommunicatie in beslag en doorzoekt ze die de Verenigde Staten in en uit stroomt. Dit doet het door direct in te spelen op de internet's "backbone", het netwerk van kabels met hoge capaciteit, switches en routers die binnenlandse en internationale internetcommunicatie vervoeren. Deze backbone verbindt de wereldwijde Wikimedia-gemeenschap van lezers en bijdragers met Wikipedia en andere Wikimedia-projecten, zoals Wikimedia Commons en Wikidata.
Wat is de juridische rechtvaardiging van de Amerikaanse overheid voor dit programma?
De Amerikaanse overheid heeft de Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA) Amendments Act van 2008 (FAA) (zie 50 U.S.C. § 1881a) om brede, "upstream" massasurveillance binnen de Verenigde Staten te rechtvaardigen. Volgens de FAA "kunnen de Attorney General en de Director of National Intelligence gezamenlijk, voor een periode van maximaal één jaar vanaf de ingangsdatum van de machtiging, toestemming geven voor het doelwit van niet-Amerikaanse personen van wie redelijkerwijs wordt aangenomen dat ze zich buiten de Verenigde Staten bevinden om "buitenlandse inlichtingeninformatie" te verkrijgen. Toch beperkt upstream surveillance zich niet tot communicatie waarbij de doelwitten van de overheid betrokken zijn. In plaats daarvan kopieert en doorzoekt de overheid vrijwel alle tekstgebaseerde internetcommunicatie van en naar de Verenigde Staten, om communicatie van en naar haar doelwitten te lokaliseren. Bovendien is de targetingstandaard zeer laag: de wet vereist alleen "redelijke overtuiging" dat een doelwit een niet-Amerikaanse persoon buiten de Verenigde Staten is, waarschijnlijk om "buitenlandse inlichtingeninformatie" te communiceren — een ruime en elastische categorie. De regering hoeft niet vast te stellen dat haar doelwitten buitenlandse agenten zijn, laat staan terroristen. Wij zijn van mening dat de brede interpretatie van deze wet die toestaat op upstream surveillance ongrondwettelijk is.
Hoe beïnvloedt surveillance of de angst daarvoor de lezers en redacteuren van Wikipedia en haar zusterprojecten?
Massasurveillance vormt een bedreiging voor intellectuele vrijheid en een geest van onderzoek, twee van de drijvende krachten achter Wikimedia. Wikipedia wordt geschreven door mensen van over de hele wereld die vaak moeilijke onderwerpen aanpakken. Heel vaak kiezen ze ervoor anoniem te blijven, of onder een pseudoniem te werken. Dit stelt hen in staat vrij te creëren, bij te dragen en te ontdekken, zonder angst voor represailles. Surveillance kan worden gebruikt om gevoelige informatie te onthullen, een afschrikwekkend effect te creëren om deelname te ontmoedigen, of in extreme gevallen om individuele gebruikers te identificeren. Alomtegenwoordige surveillance ondermijnt de vrijheden waarop Wikipedia en haar gemeenschappen zijn gebouwd.
Hoe beïnvloedt de surveillance Wikipedia als kennisbron?
Wikipedia is een levende bron voor kennis. Het wordt geschreven door vrijwilligers over de hele wereld, in honderden talen. Het weerspiegelt de wereld om ons heen en verandert om actuele gebeurtenissen, opmerkelijke personen, evoluerende theorieën, opkomende kunst en meer te belichamen. Wikipedia is afhankelijk van de bijdragen van redacteuren en de steun van lezers om te evolueren en te groeien. Als lezers en redacteuren worden ontmoedigd om deel te nemen aan Wikipedia vanwege zorgen over surveillance, komt de gezondheid van Wikipedia als bron voor de wereld in gevaar.
Wie betaalt deze rechtszaak? Zal het duur zijn voor Wikimedia?
We hebben het geluk dat we pro bono (vrijwillig en zonder betaling) vertegenwoordiging hebben van advocaten van wereldklasse bij de ACLU. We worden ook ondersteund door de topadvocaten van Cooley, LLP, die ons nu ook pro bono vertegenwoordigen. Omdat juridische vertegenwoordiging vaak het duurste onderdeel van civiele procedures is, verwachten we dat de kosten voor de Foundation relatief zeer laag zullen zijn. We voorzien echter wel het gebruik van beperkt, vooraf toegewezen personeel en budgetmiddelen om ervoor te zorgen dat we de best mogelijke argumenten kunnen presenteren.
Waarom is het belangrijk dat de Wikimedia Foundation privacy en anonimiteit voor haar gebruikers waarborgt?
Privacy is een kernwaarde van de Wikimedia-beweging. Vanaf het begin heeft Wikipedia gebruikers toegestaan hun identiteit privé te houden met anonieme of pseudo-anonieme bewerkingen. Dit is versterkt door de sterke inzet van de Wikimedia Foundation om de privacy en gegevens van haar gebruikers via juridische en technische middelen te beschermen. Privacy maakt vrijheid van meningsuiting mogelijk, ondersteunt de vrijheid van onderzoek en maakt vrijheid van informatie en vereniging mogelijk. Kennis bloeit waar privacy wordt beschermd.
Waarom sloot Wikimedia zich aan bij deze rechtszaak tegen de NSA?
Onze rol bij de Wikimedia Foundation is het beschermen van Wikipedia, haar zusterprojecten en de Wikimedia-gemeenschap van gebruikers. Dit betekent dat we onze gebruikers de juiste omstandigheden bieden om hun werk te faciliteren en hen indien nodig beschermen. Het verdedigen van de privacy van onze redacteuren, lezers en gemeenschap is voor ons van het grootste belang. Wij geloven dat privacy essentieel is voor het faciliteren en bevorderen van vrije kennis.
Hoe weet u dat Wikimedia door de NSA is uitgekozen voor surveillance?
Een van de NSA-documenten die door klokkenluider Edward Snowden zijn onthuld, identificeert specifiek het HTTP-verkeer van Wikipedia als doelwit voor toezicht, samen met verschillende andere grote websites zoals CNN.com, Gmail en Facebook. De eerder geheime dia verklaart dat het monitoren van deze sites NSA-analisten in staat kan stellen "bijna alles te leren wat een typische gebruiker op het internet doet." Daarnaast instrueert een tweede NSA-dia, gepubliceerd in juli 2015, analisten over hoe ze zoekstrings met de woorden "wikipedia" en "wikimedia" kunnen gebruiken op HTTP-verkeer. In juni 2015 implementeerde de Wikimedia Foundation HTTPS om verkeer van en naar de Wikimedia-projecten te versleutelen en zo data en communicatie met gebruikers veiliger te maken.
Heeft de Wikimedia Foundation maatregelen genomen om de privacy van haar gebruikers te beschermen?
De Wikimedia Foundation neemt privacy zeer serieus, en daarom vinden we de upstream massasurveillance van de NSA zo zorgwekkend. In juni 2015 hebben we het HTTPS-protocol op Wikimedia-sites standaard geïmplementeerd om de privacy van gebruikers te beschermen door verkeer op te versleutelen. U hoeft geen account aan te maken of in te loggen om Wikipedia of de andere Wikimedia-sites te lezen of te bewerken. Als u besluit een account aan te maken, kunt u elke gebruikersnaam kiezen die u wil – we vereisen geen echte namen, e-mailadressen of andere persoonlijk identificerende informatie, en we verkopen uw gegevens nooit. Wanneer wetshandhavingsinstanties of overheden gegevens over onze gebruikers opvragen, verzetten wij ons en zorgen wij ervoor dat zij de wet en onze strenge regels met betrekking tot dergelijke verzoeken hebben gevolgd.
Waarom heeft de districtsrechtbank de zaak afgewezen?
In oktober 2015 werd door een federale districtsrechtbank in Maryland de zaak afgewezen op grond van bestaand recht. De rechtbank oordeelde dat onze klacht niet plausibel beweerde dat de NSA specifiek de communicatie van Wikimedia of de communicatie van onze acht mede-eisers monitorde. Hierbij verwees het hof naar een eerdere uitspraak, Clapper tegen Amnesty International, waarin het Supreme Court van de VS oordeelde dat een andere groep eisers geen recht had om een ander surveillanceprogramma aan te vechten. We waren het respectvol oneens met de beslissing van de rechtbank, zowel wat betreft de gelijkenis van deze zaak met Clapper als de overvloed aan bewijs over overheidssurveillance die in onze klacht is verstrekt. We hebben beroep aangetekend tegen de beslissing van de districtsrechtbank bij het Hof van Beroep van het Amerikaanse Vierde Circuit.
Wat is er in hoger beroep gebeurd?
In mei 2017 oordeelde het genoemde Hof van Beroep unaniem dat onze uitdaging tegen upstream-surveillance kon doorgaan. De rechtbank verwierp de analyse van de districtsrechtbank en concludeerde dat het "plausibel" was dat onze communicatie onderworpen is aan upstream-surveillance, mede gebaseerd op het enorme aantal communicatie met gebruikers wereldwijd en de manier waarop dit type surveillance werkt. Twee van de drie rechters in het panel verwierpen de beweringen van de acht andere eisers als onwaarschijnlijk.
Wat is de huidige status?
De rechtszaak is terug naar de federale rechtbank in Maryland. Hoewel we plausibel beweerden dat onze communicatie onderworpen is aan upstream surveillance, heeft de regering een verdere bestrijding van onze vaste argumenten gebracht, en moeten we bewijsmateriaal aanbieden om ze te ondersteunen.