Help:Displaying a formula/nl

From Meta, a Wikimedia project coordination wiki
This page is a translated version of the page Help:Displaying a formula and the translation is 70% complete.
{{{{{1}}}}}

MediaWiki gebruikt voor wiskundige formules een subset van { {TeX}} markup, inclusief enkele extensies van LaTeX en AMS-LaTeX. Het genereert ofwel PNG afbeeldingen of eenvoudige HTML opmaak, afhankelijk van de gebruikersvoorkeuren en de complexiteit van de expressie.

Om precies te zijn, MediaWiki filtert de opmaak via Texvc, die op zijn beurt de commando's doorgeeft aan TeX voor de eigenlijke opbouw. Zo wordt slechts een beperkt deel van de volledige TeX-taal ondersteund; Zie hieronder voor meer informatie.

Om uitvoer van Math weer te geven, moet u de extensie Math laden.

Technische details

Syntaxis

Traditioneel gaat de opmaak van Math binnen de XML-stijl tag math:<math> ... </math>. De oude edit toolbar had de knop hiervoor, en het is mogelijk om de WikiEditor toolbar aan te passen om een soortgelijke knop toe te voegen. De pictogrammen zijn als volgt: MediaWiki:Math tip en .

Men kan echter ook de parserfunctie #tag: {{#tag:math|...}} gebruiken; dit is veelzijdiger: de wikitext bij de punten is eerst uitgebreid voordat het resultaat wordt geïnterpreteerd als TeX code. Het kan dus parameters, variabelen, parserfuncties en sjablonen bevatten. Merk echter op dat bij deze syntaxis dubbele accolades in de TeX-code een spatie ertussen moeten hebben, om verwarring te voorkomen met het gebruik ervan in sjabloonaanroepen enz. Gebruik ook {{!} } om het teken "|" in de TeX-code te krijgen.

In TeX worden, net als in HTML, extra spaties en nieuwe regels genegeerd.

Rendering

De alt-tekst van de PNG-afbeeldingen, die wordt getoond aan slechtzienden en andere lezers die de afbeeldingen niet kunnen zien, en die ook wordt gebruikt wanneer de tekst wordt geselecteerd en gekopieerd, is standaard ingesteld op de wikitext die de afbeelding heeft geproduceerd, met uitzondering van de <math> en </math>. U kunt dit overschrijven door expliciet een attribuut alt op te geven voor het element math. Bijvoorbeeld, <math alt="Vierkantswordtel van pi">\sqrt{\pi}</math> genereert een afbeelding waarvan de alt-tekst "Vierkantswortel van pi" is.

Afgezien van functie- en operatorenamen, zoals gebruikelijk is in de wiskunde voor variabelen, zijn letters cursief; cijfers niet. Voor andere tekst, (zoals variabele labels) om te voorkomen dat in het cursief wordt weergegeven zoals variabelen, gebruik \text, \mbox of \mathrm. U kunt ook nieuwe functienamen definiëren met behulp van \operatorname{...}. Bijvoorbeeld, <math>\text{abc}</math> geeft \text{bc}. U kunt ook nieuwe functienamen definiëren met behulp van \operatorname{...}.

Speciale tekens

De volgende symbolen zijn voorbehouden tekens die een speciale betekenis hebben in LaTeX of niet beschikbaar zijn in alle lettertypen.

# $ % ^ & _ { } ~ \

Sommige van deze kunnen worden ingevoerd met een backslash voor:

<math>\# \$ \% \& \_ \{ \} </math> geeft

Andere hebben speciale namen:

<math> \hat{} \quad \tilde{} \quad \backslash </math> geeft

<span id="TeX_and_HTML">

TeX en HTML

Alvorens TeX opmaak te introduceren voor het produceren van speciale tekens, moet worden opgemerkt dat, zoals deze vergelijkingstabel laat zien, soms vergelijkbare resultaten kunnen worden bereikt in HTML (zie help over speciale tekens).

TeX Syntaxis (forceert PNG) TeX Weergave HTML Syntaxis HTML Weergave
<math>\alpha</math> {{math|<var>&alpha;</var>}} α
<math> f(x) = x^2\,</math> {{math|''f''(<var>x</var>) {{=}} <var>x</var><sup>2</sup>}} f(x) = x2
<math>\sqrt{2}</math> {{math|{{radical|2}}}} 2
<math>\sqrt{1-e^2}</math> {{math|{{radical|1 &minus; ''e''&sup2;}}}} 1 − e²

De codes aan de linkerkant produceren de symbolen aan de rechterkant, maar deze laatste kunnen ook direct in de wikitext worden geplaatst, behalve '='.

Syntaxis Resultaat
&alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;
&eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;
&xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;
&tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;
&Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;
&Sigma; &Phi; &Psi; &Omega;
α β γ δ ε ζ
η θ ι κ λ μ ν
ξ ο π ρ σ ς
τ υ φ χ ψ ω
Γ Δ Θ Λ Ξ Π
Σ Φ Ψ Ω
&int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infty;
&asymp; &prop; {{=}} &equiv; &ne; &le; &ge; 
&times; &sdot; &divide; &part; &prime; &Prime;
&nabla; &permil; &deg; &there4; &Oslash; &oslash;
&isin; &notin; 
&cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;
&not; &and; &or; &exist; &forall; 
&rArr; &hArr; &rarr; &harr; &uarr; 
&alefsym; - &ndash; &mdash; 
∫ ∑ ∏ √ − ± ∞
≈ ∝ = ≡ ≠ ≤ ≥
× ⋅ ÷ ∂ ′ ″
∇ ‰ ° ∴ Ø ø
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀
⇒ ⇔ → ↔ ↑
ℵ - – —

Het project heeft gekozen voor zowel HTML als TeX omdat beide in sommige situaties voordelen hebben.

Voordelen van HTML

  1. Formules in HTML gedragen zich meer als gewone tekst. In-line HTML-formules worden altijd goed uitgelijnd met de rest van de HTML-tekst en kunnen tot op zekere hoogte worden geknipt en geplakt (dit is geen probleem als TeX wordt weergegeven met MathJax, en de uitlijning zou geen probleem moeten zijn voor PNG-rendering zodra bug 32694 is opgelost).
  2. De achtergrond en lettergrootte van de formule komen overeen met de rest van de HTML-inhoud (dit kan worden opgelost op TeX-formules met behulp van de commando's \pagecolor en \definecolor ) en het uiterlijk respecteert CSS- en browserinstellingen, terwijl het lettertype gemakkelijk wordt gewijzigd om u te helpen formules te identificeren.
  3. Pagina's die HTML-code gebruiken voor formules gebruiken minder data om te verzenden, wat belangrijk is voor gebruikers met trage of beperkte internetverbindingen (bijv. gebruikers van inbelverbindingen of mobiele internetverbindingen die traag zijn of een datalimiet hebben).
  4. Formules gezet met HTML-code zijn toegankelijk voor client-side scriptlinks (ook wel scriptlets genoemd).
  5. De weergave van een formule die is ingevoerd met behulp van wiskundige sjablonen kan gemakkelijk worden gewijzigd door de betreffende sjablonen te wijzigen; Deze wijziging zal van invloed zijn op alle relevante formules zonder enige handmatige tussenkomst.
  6. De HTML-code zal, indien zorgvuldig ingevoerd, alle semantische informatie bevatten om de vergelijking terug te zetten naar TeX of een andere code als dat nodig is. Het kan zelfs verschillen bevatten die TeX normaal gesproken niet opvangt, bijv. {{math|''i''}} voor de imaginaire eenheid en {{math|<var>i</var>}} voor een willekeurige indexvariabele.
  7. Formules die HTML-code gebruiken, worden zo scherp mogelijk weergegeven, ongeacht het apparaat dat wordt gebruikt om ze weer te geven.

<span id="Pros_of_TeX">

Voordelen van TeX

  1. TeX is semantisch nauwkeuriger dan HTML.
    1. In TeX betekent "<math>x</math>" "wiskundige variabele ", terwijl in HTML "x" generiek en enigszins dubbelzinnig is.
    2. Aan de andere kant, als u dezelfde formule codeert als "{{math|<var>x</var>}}", krijgt u hetzelfde visuele resultaat x en er gaat geen informatie verloren. Dit vereist ijver en meer typen, waardoor de formule moeilijker te begrijpen is terwijl u deze typt. Omdat er echter veel meer lezers dan redacteuren zijn, is deze inspanning het overwegen waard als er geen andere weergave-opties beschikbaar zijn (zoals MathJax, die werd aangevraagd op bug 31406 voor gebruik op Wikimedia-wiki's en wordt geïmplementeerd op Extension:Math als een nieuwe rendering-optie).
  2. Een gevolg van punt 1 is dat TeX code kan worden omgezet in HTML, maar niet andersom. [1] Dit betekent dat we aan de serverzijde altijd een formule kunnen transformeren, op basis van de complexiteit en locatie binnen de tekst, gebruikersvoorkeuren, type browser, enz. Daarom kunnen, waar mogelijk, alle voordelen van HTML worden behouden, samen met de voordelen van TeX. Het is waar dat de huidige situatie niet ideaal is, maar dat is geen goede reden om informatie/inhoud te laten vallen. Het is meer een reden om de situatie te helpen verbeteren.
  3. Een ander gevolg van punt 1 is dat TeX kan worden omgezet naar MathML (bijv. door MathJax) voor browsers die het ondersteunen, waardoor de semantiek behouden blijft en de weergave beter geschikt is voor het grafische apparaat van de lezer.
  4. TeX is de voorkeurstaal voor tekstopmaak van de meeste professionele wiskundigen, wetenschappers en ingenieurs die in het Engels schrijven. Het is gemakkelijker om ze te overtuigen om bij te dragen als ze in TeX kunnen schrijven.
  5. TeX is speciaal ontworpen voor het zetten van formules, dus invoer is gemakkelijker en natuurlijker als je eraan gewend bent, en uitvoer is esthetischer als je je concentreert op een enkele formule in plaats van op de hele pagina.
  6. Zodra een formule correct is uitgevoerd in TeX, zal deze betrouwbaar worden weergegeven, terwijl het succes van HTML-formules enigszins afhankelijk is van browsers of versies van browsers. Een ander aspect van deze afhankelijkheid zijn lettertypen: het serif-lettertype dat wordt gebruikt voor het weergeven van formules is browserafhankelijk en mist mogelijk enkele belangrijke glyphs. Hoewel de browser over het algemeen in staat is om een overeenkomende glyph uit een andere lettertypefamilie te vervangen, hoeft dit niet het geval te zijn voor gecombineerde glyphs (vergelijk ‘  ’ and ‘  ’).
  7. Bij het schrijven in TeX hoeven redacteuren zich geen zorgen te maken of deze of gene versie van deze of gene browser deze of gene HTML-entiteit ondersteunt. De last van deze beslissingen wordt op de software gelegd. Dit geldt niet voor HTML-formules, die gemakkelijk verkeerd of anders kunnen worden weergegeven dan de bedoelingen van de redacteur in een andere browser. [2]
  8. TeX formules worden standaard groter weergegeven en zijn meestal beter leesbaar dan HTML-formules en zijn niet afhankelijk van client-side browserbronnen, zoals lettertypen, en dus zijn de resultaten betrouwbaarder WYSIWYG.
  9. Hoewel TeX u niet helpt bij het vinden van HTML-codes of Unicode-waarden (die u kunt verkrijgen door de HTML-bron in uw browser te bekijken), zal het knippen en plakken van een TeX PNG in Wikipedia in eenvoudige tekst de LaTeX-bron retourneren.
^  tenzij uw wikitext de stijl van het punt volgt 1.2
^  Het probleem van de ondersteuning van entiteiten is echter niet beperkt tot wiskundige formules; Het kan eenvoudig worden opgelost door de corresponderende karakters te gebruiken in plaats van entiteiten, zoals de karakter repertoirelinks doen, behalve in gevallen waarin de corresponderende glyphs visueel niet te onderscheiden zijn (bijv. &ndash; voor ‘–’ en &minus; voor ‘−’).

In sommige gevallen kan het de beste keuze zijn om geen TeX of de html-vervangers te gebruiken, maar in plaats daarvan de eenvoudige ASCII-symbolen van een standaard toetsenbord (zie hieronder voor een voorbeeld).

Functies, symbolen, speciale tekens

Accenten/diakritische tekens

\acute{a} \grave{a} \hat{a} \tilde{a} \breve{a}
\check{a} \bar{a} \ddot{a} \dot{a}

Standaardfuncties

\sin a \cos b \tan c
\sec d \csc e \cot f
\arcsin h \arccos i \arctan j
\sinh k \cosh l \tanh m \coth n
\operatorname{sh}o\,\operatorname{ch}p\,\operatorname{th}q
\operatorname{arsinh}r\,\operatorname{arcosh}s\,\operatorname{artanh}t
\lim u \limsup v \liminf w \min x \max y
\inf z \sup a \exp b \ln c \lg d \log e \log_{10} f \ker g
\deg h \gcd i \Pr j \det k \hom l \arg m \dim n

Modulair rekenen

s_k \equiv 0 \pmod{m}
a\,\bmod\,b

Afgeleiden

\nabla \, \partial x \, dx \, \dot x \, \ddot y\, dy/dx\, \frac{dy}{dx}\, \frac{\partial^2 y}{\partial x_1\,\partial x_2}

Sets

\forall \exists \empty \emptyset \varnothing
\in \ni \not\in \notin \not\ni \subset \subseteq \supset \supseteq
\cap \bigcap \cup \bigcup \biguplus \setminus \smallsetminus
\sqsubset \sqsubseteq \sqsupset \sqsupseteq \sqcap \sqcup \bigsqcup

Operatoren

+ \oplus \bigoplus \pm \mp -
\times \otimes \bigotimes \cdot \circ \bullet \bigodot
\star * / \div \frac{1}{2}

Logica

\land (or \and) \wedge \bigwedge \bar{q} \to p
\lor \vee \bigvee \lnot \neg q \And

Root

\sqrt{2} \sqrt[n]{x}

Relaties

\sim \approx \simeq \cong \dot= \overset{\underset{\mathrm{def}}{}}{=}
< \le \ll \gg \ge > \equiv \not\equiv \ne \mbox{or} \neq \propto
\lessapprox \lesssim \eqslantless \leqslant \leqq \geqq \geqslant \eqslantgtr \gtrsim \gtrapprox

Geometrisch

\Diamond \Box \triangle \angle \perp \mid \nmid \| 45^\circ

Pijlen

\leftarrow (or \gets) \rightarrow (or \to) \nleftarrow \nrightarrow \leftrightarrow \nleftrightarrow \longleftarrow \longrightarrow \longleftrightarrow
\Leftarrow \Rightarrow \nLeftarrow \nRightarrow \Leftrightarrow \nLeftrightarrow \Longleftarrow (or \impliedby) \Longrightarrow (or \implies) \Longleftrightarrow (or \iff)
\uparrow \downarrow \updownarrow \Uparrow \Downarrow \Updownarrow \nearrow \searrow \swarrow \nwarrow
\rightharpoonup \rightharpoondown \leftharpoonup \leftharpoondown \upharpoonleft \upharpoonright \downharpoonleft \downharpoonright \rightleftharpoons \leftrightharpoons
\curvearrowleft \circlearrowleft \Lsh \upuparrows \rightrightarrows \rightleftarrows \Rrightarrow \rightarrowtail \looparrowright
\curvearrowright \circlearrowright \Rsh \downdownarrows \leftleftarrows \leftrightarrows \Lleftarrow \leftarrowtail \looparrowleft
\mapsto \longmapsto \hookrightarrow \hookleftarrow \multimap \leftrightsquigarrow \rightsquigarrow

Speciaal

\And \eth \S \P \% \dagger \ddagger \ldots \cdots \colon
\smile \frown \wr \triangleleft \triangleright \infty \bot \top
\vdash \vDash \Vdash \models \lVert \rVert \imath \hbar
\ell \mho \Finv \Re \Im \wp \complement
\diamondsuit \heartsuit \clubsuit \spadesuit \Game \flat \natural \sharp

Ongeordend (nieuw)

\vartriangle \triangledown \lozenge \circledS \measuredangle \nexists \Bbbk \backprime \blacktriangle \blacktriangledown
\square \blacksquare \blacklozenge \bigstar \sphericalangle \diagup \diagdown \dotplus \Cap \Cup \barwedge
\veebar \doublebarwedge \boxminus \boxtimes \boxdot \boxplus \divideontimes \ltimes \rtimes \leftthreetimes
\rightthreetimes \curlywedge \curlyvee \circleddash \circledast \circledcirc \centerdot \intercal \leqq \leqslant
\eqslantless \lessapprox \approxeq \lessdot \lll \lessgtr \lesseqgtr \lesseqqgtr \doteqdot \risingdotseq
\fallingdotseq \backsim \backsimeq \subseteqq \Subset \preccurlyeq \curlyeqprec \precsim \precapprox \vartriangleleft
\Vvdash \bumpeq \Bumpeq \eqsim \gtrdot
\ggg \gtrless \gtreqless \gtreqqless \eqcirc \circeq \triangleq \thicksim \thickapprox \supseteqq
\Supset \succcurlyeq \curlyeqsucc \succsim \succapprox \vartriangleright \shortmid \between \shortparallel \pitchfork
\varpropto \blacktriangleleft \therefore \backepsilon \blacktriangleright \because \nleqslant \nleqq \lneq \lneqq
\lvertneqq \lnsim \lnapprox \nprec \npreceq \precneqq \precnsim \precnapprox \nsim \nshortmid
\nvdash \nVdash \ntriangleleft \ntrianglelefteq \nsubseteq \nsubseteqq \varsubsetneq \subsetneqq \varsubsetneqq \ngtr
\subsetneq
\ngeqslant \ngeqq \gneq \gneqq \gvertneqq \gnsim \gnapprox \nsucc \nsucceq \succneqq
\succnsim \succnapprox \ncong \nshortparallel \nparallel \nvDash \nVDash \ntriangleright \ntrianglerighteq \nsupseteq
\nsupseteqq \varsupsetneq \supsetneqq \varsupsetneqq
\jmath \surd \ast \uplus \diamond \bigtriangleup \bigtriangledown \ominus
\oslash \odot \bigcirc \amalg \prec \succ \preceq \succeq
\dashv \asymp \doteq \parallel
\ulcorner \urcorner \llcorner \lrcorner
\Coppa\coppa\Digamma\Koppa\koppa\Sampi\sampi\Stigma\stigma\varstigma

Groter expressies

Subscript, superscript, integralen

Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
Superscript a^2
Subscript a_2
Groepering a^{2+2}
a_{i,j}
Combinatie van sub & super zonder en met horizontale scheiding x_2^3
{x_2}^3
Super super 10^{10^{8}}
Voorgaande en/of aanvullende sub & super _nP_k
\sideset{_1^2}{_3^4}\prod_a^b
{}_1^2\!\Omega_3^4
Stapelen \overset{\alpha}{\omega}
\underset{\alpha}{\omega}
\overset{\alpha}{\underset{\gamma}{\omega}}
\stackrel{\alpha}{\omega}
Afgeleiden x', y'', f', f''
x^\prime, y^{\prime\prime}
Afgeleide punten \dot{x}, \ddot{x}
Onderstrepen, doorstrepen, vectoren \hat a \ \bar b \ \vec c
\overrightarrow{a b} \ \overleftarrow{c d} \ \widehat{d e f}
\overline{g h i} \ \underline{j k l}
\not 1 \ \cancel{123}
Pijlen A \xleftarrow{n+\mu-1} B \xrightarrow[T]{n\pm i-1} C
Bovenaccolade \overbrace{ 1+2+\cdots+100 }^{\text{sum}\,=\,5050}
Onderaccolade \underbrace{ a+b+\cdots+z }_{26\text{ terms}}
Som \sum_{k=1}^N k^2
Som (dwing \textstyle) \textstyle \sum_{k=1}^N k^2
Product \prod_{i=1}^N x_i
Product (force \textstyle) \textstyle \prod_{i=1}^N x_i
Bijproduct \coprod_{i=1}^N x_i
Bijproduct (force \textstyle) \textstyle \coprod_{i=1}^N x_i
Limiet \lim_{n \to \infty}x_n
Limiet (force \textstyle) \textstyle \lim_{n \to \infty}x_n
Integraal \int\limits_{1}^{3}\frac{e^3/x}{x^2}\, dx
Integraal (stijl voor alternatieve limieten) \int_{1}^{3}\frac{e^3/x}{x^2}\, dx
Integraal (dwing \textstyle) \textstyle \int\limits_{-N}^{N} e^x\, dx
Integraal (force \textstyle, alternate limits style) \textstyle \int_{-N}^{N} e^x\, dx
Dubbele integraal \iint\limits_D \, dx\,dy
Drievoudige integraal \iiint\limits_E \, dx\,dy\,dz
Viervoudige integraal \iiiint\limits_F \, dx\,dy\,dz\,dt
Lijn of pad integraal \int_C x^3\, dx + 4y^2\, dy
Gesloten lijn of pad-integraal \oint_C x^3\, dx + 4y^2\, dy
Intersecties \bigcap_1^n p
Verzamelingen \bigcup_1^k p

Breuken, matrices, meerlijnen

Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
Breuken \frac{1}{2}=0.5
Kleine ("tekststijl") breuken \tfrac{1}{2} = 0.5
Grote ("weergavestijl") breuken \dfrac{k}{k-1} = 0.5
Mix van grote en kleine breuken \dfrac{ \tfrac{1}{2}[1-(\tfrac{1}{2})^n] }{ 1-\tfrac{1}{2} } = s_n
Gecontinueerde fracties (let op het verschil in formattering)
\cfrac{2}{ c + \cfrac{2}{ d + \cfrac{1}{2} } } = a
\qquad
\dfrac{2}{ c + \dfrac{2}{ d + \dfrac{1}{2} } } = a
Binomiale coëfficiënten \binom{n}{k}
Klein ("tekststijl") binomiale coëfficiënten \tbinom{n}{k}
Groot ("weergavestijl") binomiale coëfficiënten \dbinom{n}{k}
Matrices
\begin{matrix}
x & y \\
z & v 
\end{matrix}
\begin{vmatrix}
x & y \\
z & v 
\end{vmatrix}
\begin{Vmatrix}
x & y \\
z & v
\end{Vmatrix}
\begin{bmatrix}
0      & \cdots & 0      \\
\vdots & \ddots & \vdots \\ 
0      & \cdots & 0
\end{bmatrix}
\begin{Bmatrix}
x & y \\
z & v
\end{Bmatrix}
\begin{pmatrix}
x & y \\
z & v 
\end{pmatrix}
\bigl( \begin{smallmatrix}
a&b\\ c&d
\end{smallmatrix} \bigr)
Arrays
\begin{array}{|c|c||c|} a & b & S \\
\hline
0&0&1\\
0&1&1\\
1&0&1\\
1&1&0
\end{array}
Cases
f(n) = 
\begin{cases} 
n/2,  & \mbox{if }n\mbox{ is even} \\
3n+1, & \mbox{if }n\mbox{ is odd} 
\end{cases}
Stelsel van vergelijkingen
\begin{cases}
3x + 5y +  z &= 1 \\
7x - 2y + 4z &= 2 \\
-6x + 3y + 2z &= 3
\end{cases}
Een lange expressie onderbreken zodat deze wikkelt wanneer dat nodig is
<math>f(x) = \sum_{n=0}^\infty a_n x^n</math>
<math>= a_0 + a_1x + a_2x^2 + \cdots</math>
Meerregelige vergelijkingen
\begin{align}
f(x) & = (a+b)^2 \\
& = a^2+2ab+b^2
\end{align}
\begin{alignat}{2}
f(x) & = (a-b)^2 \\
& = a^2-2ab+b^2
\end{alignat}
Meerregelige vergelijkingen met gespecificeerde uitlijning (left, center, right)
\begin{array}{lcl}
z        & = & a \\
f(x,y,z) & = & x + y + z  
\end{array}
\begin{array}{lcr}
z        & = & a \\
f(x,y,z) & = & x + y + z     
\end{array}

Gebruik haakjes bij grote expressies, vierkante haakjes, verticaal streepjes

Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
Slecht ( \frac{1}{2} )
Goed \left ( \frac{1}{2} \right )

U kunt verschillende scheidingstekens gebruiken met \left en \right:

Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
Haakjes \left ( \frac{a}{b} \right )
Vierkante haakjes \left [ \frac{a}{b} \right ] \quad \left \lbrack \frac{a}{b} \right \rbrack
Accolades (let op de backslash voor de accolades in de code) \left \{ \frac{a}{b} \right \} \quad \left \lbrace \frac{a}{b} \right \rbrace
Punthaken \left \langle \frac{a}{b} \right \rangle
Verticaal streepje en dubbele verticaal streepjes (let op: deze tekens bieden de absolute waardefunctie) \left | \frac{a}{b} \right \vert \left \Vert \frac{c}{d} \right \|
Floor en ceiling functies: \left \lfloor \frac{a}{b} \right \rfloor \left \lceil \frac{c}{d} \right \rceil
Slashes en backslashes \left / \frac{a}{b} \right \backslash
Pijlen omhoog, omlaag en omhoog-omlaag \left \uparrow \frac{a}{b} \right \downarrow \quad \left \Uparrow \frac{a}{b} \right \Downarrow \quad \left \updownarrow \frac{a}{b} \right \Updownarrow
Scheidingstekens kunnen worden gemengd, zolang \left en \right beide worden gebruikt \left [ 0,1 \right )
\left \langle \psi \right |

Gebruik \left. of \right. als u niet wilt dat er een scheidingsteken wordt weergegeven: \left . \frac{A}{B} \right \} \to X
Grootte van de scheidingstekens \big( \Big( \bigg( \Bigg( \dots \Bigg] \bigg] \Big] \big]
\big\{ \Big\{ \bigg\{ \Bigg\{ \dots \Bigg\rangle \bigg\rangle \Big\rangle \big\rangle
\big| \Big| \bigg| \Bigg| \dots \Bigg\| \bigg\| \Big\| \big\|
\big\lfloor \Big\lfloor \bigg\lfloor \Bigg\lfloor \dots \Bigg\rceil \bigg\rceil \Big\rceil \big\rceil
\big\uparrow \Big\uparrow \bigg\uparrow \Bigg\uparrow \dots \Bigg\Downarrow \bigg\Downarrow \Big\Downarrow \big\Downarrow
\big\updownarrow \Big\updownarrow \bigg\updownarrow \Bigg\updownarrow \dots \Bigg\Updownarrow \bigg\Updownarrow \Big\Updownarrow \big\Updownarrow
\big / \Big / \bigg / \Bigg / \dots \Bigg\backslash \bigg\backslash \Big\backslash \big\backslash

Alfabetten en lettertypen

Texvc kan niet willekeurig Unicode tekens opbouwen. De tekens die het aankan, kunnen worden ingevoerd door de onderstaande expressies. Andere tekens, zoals Cyrillische, kunnen worden ingevoerd als Unicode- of HTML-entiteiten in lopende tekst, maar kunnen niet worden gebruikt in weergegeven formules.

Grieks alfabet
\Alpha \Beta \Gamma \Delta \Epsilon \Zeta
\Eta \Theta \Iota \Kappa \Lambda \Mu
\Nu \Xi \Omicron \Pi \Rho \Sigma \Tau
\Upsilon \Phi \Chi \Psi \Omega
\alpha \beta \gamma \delta \epsilon \zeta
\eta \theta \iota \kappa \lambda \mu
\nu \xi \omicron \pi \rho \sigma \tau
\upsilon \phi \chi \psi \omega
\varepsilon \digamma \vartheta \varkappa
\varpi \varrho \varsigma \varphi
Blackboard Bold/Scripts
\mathbb{A} \mathbb{B} \mathbb{C} \mathbb{D} \mathbb{E} \mathbb{F} \mathbb{G}
\mathbb{H} \mathbb{I} \mathbb{J} \mathbb{K} \mathbb{L} \mathbb{M}
\mathbb{N} \mathbb{O} \mathbb{P} \mathbb{Q} \mathbb{R} \mathbb{S} \mathbb{T}
\mathbb{U} \mathbb{V} \mathbb{W} \mathbb{X} \mathbb{Y} \mathbb{Z}
\C \N \Q \R \Z
boldface (vectoren)
\mathbf{A} \mathbf{B} \mathbf{C} \mathbf{D} \mathbf{E} \mathbf{F} \mathbf{G}
\mathbf{H} \mathbf{I} \mathbf{J} \mathbf{K} \mathbf{L} \mathbf{M}
\mathbf{N} \mathbf{O} \mathbf{P} \mathbf{Q} \mathbf{R} \mathbf{S} \mathbf{T}
\mathbf{U} \mathbf{V} \mathbf{W} \mathbf{X} \mathbf{Y} \mathbf{Z}
\mathbf{a} \mathbf{b} \mathbf{c} \mathbf{d} \mathbf{e} \mathbf{f} \mathbf{g}
\mathbf{h} \mathbf{i} \mathbf{j} \mathbf{k} \mathbf{l} \mathbf{m}
\mathbf{n} \mathbf{o} \mathbf{p} \mathbf{q} \mathbf{r} \mathbf{s} \mathbf{t}
\mathbf{u} \mathbf{v} \mathbf{w} \mathbf{x} \mathbf{y} \mathbf{z}
\mathbf{0} \mathbf{1} \mathbf{2} \mathbf{3} \mathbf{4}
\mathbf{5} \mathbf{6} \mathbf{7} \mathbf{8} \mathbf{9}
Boldface (Grieks)
\boldsymbol{\Alpha} \boldsymbol{\Beta} \boldsymbol{\Gamma} \boldsymbol{\Delta} \boldsymbol{\Epsilon} \boldsymbol{\Zeta}
\boldsymbol{\Eta} \boldsymbol{\Theta} \boldsymbol{\Iota} \boldsymbol{\Kappa} \boldsymbol{\Lambda} \boldsymbol{\Mu}
\boldsymbol{\Nu} \boldsymbol{\Xi} \boldsymbol{\Omicron} \boldsymbol{\Pi} \boldsymbol{\Rho} \boldsymbol{\Sigma} \boldsymbol{\Tau}
\boldsymbol{\Upsilon} \boldsymbol{\Phi} \boldsymbol{\Chi} \boldsymbol{\Psi} \boldsymbol{\Omega}
\boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\gamma} \boldsymbol{\delta} \boldsymbol{\epsilon} \boldsymbol{\zeta}
\boldsymbol{\eta} \boldsymbol{\theta} \boldsymbol{\iota} \boldsymbol{\kappa} \boldsymbol{\lambda} \boldsymbol{\mu}
\boldsymbol{\nu} \boldsymbol{\xi} \boldsymbol{\omicron} \boldsymbol{\pi} \boldsymbol{\rho} \boldsymbol{\sigma} \boldsymbol{\tau}
\boldsymbol{\upsilon} \boldsymbol{\phi} \boldsymbol{\chi} \boldsymbol{\psi} \boldsymbol{\omega}
\boldsymbol{\varepsilon} \boldsymbol{\digamma} \boldsymbol{\vartheta} \boldsymbol{\varkappa}
\boldsymbol{\varpi} \boldsymbol{\varrho} \boldsymbol{\varsigma} \boldsymbol{\varphi}
Italics
\mathit{A} \mathit{B} \mathit{C} \mathit{D} \mathit{E} \mathit{F} \mathit{G}
\mathit{H} \mathit{I} \mathit{J} \mathit{K} \mathit{L} \mathit{M}
\mathit{N} \mathit{O} \mathit{P} \mathit{Q} \mathit{R} \mathit{S} \mathit{T}
\mathit{U} \mathit{V} \mathit{W} \mathit{X} \mathit{Y} \mathit{Z}
\mathit{a} \mathit{b} \mathit{c} \mathit{d} \mathit{e} \mathit{f} \mathit{g}
\mathit{h} \mathit{i} \mathit{j} \mathit{k} \mathit{l} \mathit{m}
\mathit{n} \mathit{o} \mathit{p} \mathit{q} \mathit{r} \mathit{s} \mathit{t}
\mathit{u} \mathit{v} \mathit{w} \mathit{x} \mathit{y} \mathit{z}
\mathit{0} \mathit{1} \mathit{2} \mathit{3} \mathit{4}
\mathit{5} \mathit{6} \mathit{7} \mathit{8} \mathit{9}
Romeins lettertype
\mathrm{A} \mathrm{B} \mathrm{C} \mathrm{D} \mathrm{E} \mathrm{F} \mathrm{G}
\mathrm{H} \mathrm{I} \mathrm{J} \mathrm{K} \mathrm{L} \mathrm{M}
\mathrm{N} \mathrm{O} \mathrm{P} \mathrm{Q} \mathrm{R} \mathrm{S} \mathrm{T}
\mathrm{U} \mathrm{V} \mathrm{W} \mathrm{X} \mathrm{Y} \mathrm{Z}
\mathrm{a} \mathrm{b} \mathrm{c} \mathrm{d} \mathrm{e} \mathrm{f} \mathrm{g}
\mathrm{h} \mathrm{i} \mathrm{j} \mathrm{k} \mathrm{l} \mathrm{m}
\mathrm{n} \mathrm{o} \mathrm{p} \mathrm{q} \mathrm{r} \mathrm{s} \mathrm{t}
\mathrm{u} \mathrm{v} \mathrm{w} \mathrm{x} \mathrm{y} \mathrm{z}
\mathrm{0} \mathrm{1} \mathrm{2} \mathrm{3} \mathrm{4}
\mathrm{5} \mathrm{6} \mathrm{7} \mathrm{8} \mathrm{9}
Fraktur lettertype
\mathfrak{A} \mathfrak{B} \mathfrak{C} \mathfrak{D} \mathfrak{E} \mathfrak{F} \mathfrak{G}
\mathfrak{H} \mathfrak{I} \mathfrak{J} \mathfrak{K} \mathfrak{L} \mathfrak{M}
\mathfrak{N} \mathfrak{O} \mathfrak{P} \mathfrak{Q} \mathfrak{R} \mathfrak{S} \mathfrak{T}
\mathfrak{U} \mathfrak{V} \mathfrak{W} \mathfrak{X} \mathfrak{Y} \mathfrak{Z}
\mathfrak{a} \mathfrak{b} \mathfrak{c} \mathfrak{d} \mathfrak{e} \mathfrak{f} \mathfrak{g}
\mathfrak{h} \mathfrak{i} \mathfrak{j} \mathfrak{k} \mathfrak{l} \mathfrak{m}
\mathfrak{n} \mathfrak{o} \mathfrak{p} \mathfrak{q} \mathfrak{r} \mathfrak{s} \mathfrak{t}
\mathfrak{u} \mathfrak{v} \mathfrak{w} \mathfrak{x} \mathfrak{y} \mathfrak{z}
\mathfrak{0} \mathfrak{1} \mathfrak{2} \mathfrak{3} \mathfrak{4}
\mathfrak{5} \mathfrak{6} \mathfrak{7} \mathfrak{8} \mathfrak{9}
Calligraphy/Script
\mathcal{A} \mathcal{B} \mathcal{C} \mathcal{D} \mathcal{E} \mathcal{F} \mathcal{G}
\mathcal{H} \mathcal{I} \mathcal{J} \mathcal{K} \mathcal{L} \mathcal{M}
\mathcal{N} \mathcal{O} \mathcal{P} \mathcal{Q} \mathcal{R} \mathcal{S} \mathcal{T}
\mathcal{U} \mathcal{V} \mathcal{W} \mathcal{X} \mathcal{Y} \mathcal{Z}
Hebreeuws
\aleph \beth \gimel \daleth
Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
niet-italics tekens \mbox{abc}
mix italics (slecht) \mbox{if} n \mbox{is even}
mixed italics (goed) \mbox{if }n\mbox{ is even}
mix italics (beter leesbaar: ~ is een harde spatie, waarbij "\ " een spatie is) \mbox{if}~n\ \mbox{is even}

Kleur

In vergelijkingen kan kleur worden gebruikt:

  • {\color{Blue}x^2}+{\color{YellowOrange}2x}-{\color{OliveGreen}1}
  • x_{1,2}=\frac{-b\pm\sqrt{\color{Red}b^2-4ac}}{2a}

Zie hier voor alle namen van kleuren (archief) die door LaTeX worden ondersteund.

Merk op dat kleur niet moet worden gebruikt als de enige manier om iets te identificeren, omdat het betekenisloos wordt op zwart-witmedia of voor kleurenblinde mensen. Zie nl:Wikipedia:Conventies#Toegankelijkheid.

Opmaak problemen

Spatiëring

Merk op dat TeX de meeste spatiëring automatisch afhandelt, maar soms wilt u dat handmatig doen.

Functie Syntaxis Hoe het wordt weergegeven
dubbele viervoudige ruimte a \qquad b
viervoudige ruimte a \quad b
tekstruimte a\ b
tekstruimte zonder PNG-conversie a \mbox{ } b
grote ruimte a\;b
medium ruimte a\>b [not supported]
kleine ruimte a\,b
geen ruimte ab
kleine negatieve ruimte a\!b

Automatische spatiëring kan worden onderbroken in zeer lange expressies (omdat ze een overvolle hbox produceren in TeX):

<math>0+1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+13+14+15+16+17+18+19+20+\cdots</math>

Dit kan worden opgelost door een haakjes { } rond de hele expressie te zetten:

<math>{0+1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+13+14+15+16+17+18+19+20+\cdots}</math>

Empty horizontal or vertical spacing

The phantom commands create empty horizontal and/or vertical space the same height and/or width of the argument.

Functie Syntaxis How it looks rendered
Empty horizontal and vertical spacing \Gamma^{\phantom{i}j}_{i\phantom{j}k}
Empty vertical spacing -e\sqrt{\vphantom{p'}p},\; -e'\sqrt{p'},\; \ldots
Empty horizontal spacing \int u^2\,du=\underline{\hphantom{(2/3)u^3+C}}


Alignment with normal text flow

Due to the default css

img.tex { vertical-align: middle; }

an inline expression like should look good.

If you need to align it otherwise, use <math style="vertical-align:-100%;">...</math> and play with the vertical-align argument until you get it right; however, how it looks may depend on the browser and the browser settings.

Also note that if you rely on this workaround, if/when the rendering on the server gets fixed in future releases, as a result of this extra manual offset your formulae will suddenly be aligned incorrectly. So use it sparingly, if at all.

Commutative diagrams

To make a commutative diagram, there are three steps:

Diagrams in TeX

Xy-pic (online manual) is the most powerful and general-purpose diagram package in TeX.

Simpler packages include:

The following is a template for Xy-pic, together with a hack to increase the margins in dvips, so that the diagram is not truncated by over-eager cropping (suggested in TUGboat TUGboat, Volume 17 1996, No. 3):

\documentclass{amsart}
\usepackage[all, ps]{xy} % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Loading the XY-Pic package</span>
                         % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Using postscript driver for smoother curves</span>
\usepackage{color}       % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">For invisible frame</span>
\begin{document}
\thispagestyle{empty} % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">No page numbers</span>
\SelectTips{eu}{}     % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Euler arrowheads (tips)</span>
\setlength{\fboxsep}{0pt} % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Frame box margin</span>
{\color{white}\framebox{{\color{black}$$ % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Frame for margin</span>

\xymatrix{ % <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The diagram is a 3x3 matrix</span>
%%% <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Diagram goes here</span> %%%
}

$$}}} % end math, end frame
\end{document}

If the document class \documentclass[preview]{standalone} is used instead, then the outputted pdf file is automatically cropped.[1]

Convert to SVG

Once you have produced your diagram in LaTeX (or TeX), you can convert it to an SVG file using the following sequence of commands:

pdflatex file.tex
pdfcrop --clip file.pdf tmp.pdf
pdf2svg tmp.pdf file.svg
  (rm tmp.pdf at the end)

pdflatex and the pdfcrop and pdf2svg utilities are needed for this procedure.

If you do not have these programs, you can also use the commands

latex <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">file</span>.tex
dvipdfm <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">file</span>.dvi

om een PDF versie van uw diagram te krijgen.

Programs

In general, you will not be able to get anywhere with diagrams without TeX and Ghostscript, and the inkscape program is a useful tool for creating or modifying your diagrams by hand. There is also a utility pstoedit which supports direct conversion from Postscript files to many vector graphics formats, but it requires a non-free plugin to convert to SVG, and regardless of the format, this editor has not been successful in using it to convert diagrams with diagonal arrows from TeX-created files.

These programs are:

Upload the file

As the diagram is your own work, upload it to Wikimedia Commons, so that all projects (notably, all languages) can use it without having to copy it to their language's Wiki. (If you've previously uploaded a file to somewhere other than Commons, transwiki it to Commons.)

Check size
Before uploading, check that the default size of the image is neither too large nor too small by opening in an SVG application and viewing at default size (100% scaling), otherwise adjust the -y option to dvips.
Name
Make sure the file has a meaningful name.
Upload
Login to Wikimedia Commons, then upload the file; for the Summary, give a brief description.

Now go to the image page and add a description, including the source code, using this template (using {{Information}}):

{{Information

|Description =
{{en| Description [[:en:Link to WP page|topic]]
}}
|Source = {{own}}

Created as per:

[[:en:meta:Help:Displaying a formula#Commutative diagrams]]; source code below.
|Date = The Creation Date, like 1999-12-31
|Author = [[User:YourUserName|Your Real Name]]
|Permission = Public domain; (or other license) see below.
}}

== LaTeX source ==
<source lang="latex">
% LaTeX source here
</source>

== [[Commons:Copyright tags|Licensing]]: ==
{{self|PD-self (or other license)|author=[[User:YourUserName|Your Real Name]]}}

[[Category:Descriptive categories, such as "Group theory"]]
[[Category:Commutative diagrams]]
Source code
  • Include the source code in the image page, in a LaTeX source section, so that the diagram can be edited in future.
  • Include the complete .tex file, not just the fragment, so future editors do not need to reconstruct a compilable file.
License
The most common license for commutative diagrams is PD-self; some use PD-ineligible, especially for simple diagrams, or other licenses. Please do not use the GFDL, as it requires the entire text of the GFDL to be attached to any document that uses the diagram.
Description
If possible, link to a Wikipedia page relevant to the diagram.
Category
Include [[Category:Commutative diagrams]], so that it appears in commons:Category:Commutative diagrams. There are also subcategories, which you may choose to use.
Include image
Now include the image on the original page via [[Image:Diagram.svg]]

Examples

A sample conforming diagram is commons:Image:PSU-PU.svg.

Chemistry

There are two ways to render chemical sum formulae as used in chemical equations:

  • <math chem>
  • <chem>

<chem>X</chem> is short for <math chem>\ce{X}</math>.

(where X is a chemical sum formula)

Technically, <math chem> is a math tag with the extension mhchem enabled, according to the mathjax documentation.

Note, that the commands \cee and \cf are disabled, because they are marked as deprecated in the mhchem LaTeX package documentation.

If the formula reaches a certain "complexity", spaces might be ignored (<chem>A + B</chem> might be rendered as if it were <chem>A+B</chem> with a positive charge). In that case, write <chem>A{} + B</chem> (and not <chem>{A} + {B}</chem> as was previously suggested). This will allow auto-cleaning of formulae once the bug will be fixed and/or a newer mhchem version will be used.

See examples below.

Voorbeelden

Chemistry

<chem>C6H5-CHO</chem>

<chem>\mathit{A} ->[\ce{+H2O}] \mathit{B}</chem>

<math chem>A \ce{->[\ce{+H2O}]} B</math>

<chem>SO4^2- + Ba^2+ -> BaSO4 v</chem>

<chem>H2NCO2- + H2O <=> NH4+ + CO3^2-</chem>

<chem>H2O</chem>

<chem>Sb2O3</chem>

<chem>H+</chem>

<chem>CrO4^2-</chem>

<chem>AgCl2-</chem>

<chem>[AgCl2]-</chem>

<chem>Y^{99}+</chem>

<chem>Y^{99+}</chem>

<chem>H2_{(aq)}</chem>

<chem>NO3-</chem>

<chem>(NH4)2S</chem>

Quadratic Polynomial



<math>ax^2 + bx + c = 0</math>

Quadratic Polynomial (Force PNG Rendering)



<math>ax^2 + bx + c = 0\,</math>

Quadratic Formula



<math>x=\frac{-b\pm\sqrt{b^2-4ac}}{2a}</math>

Tall Parentheses and Fractions



<math>2 = \left(
 \frac{\left(3-x\right) \times 2}{3-x}
 \right)</math>

 <math>S_{\text{new}} = S_{\text{old}} - \frac{ \left( 5-T \right) ^2} {2}</math>
 

Integrals



<math>\int_a^x \!\!\!\int_a^s f(y)\,dy\,ds
 = \int_a^x f(y)(x-y)\,dy</math>

Summation



<math>\sum_{m=1}^\infty\sum_{n=1}^\infty\frac{m^2\,n}
 {3^m\left(m\,3^n+n\,3^m\right)}</math>

Differential Equation



<math>u'' + p(x)u' + q(x)u=f(x),\quad x>a</math>

Complex numbers



<math>|\bar{z}| = |z|,
 |(\bar{z})^n| = |z|^n,
 \arg(z^n) = n \arg(z)</math>

Limits



<math>\lim_{z\rightarrow z_0} f(z)=f(z_0)</math>

Integral Equation



<math>\phi_n(\kappa) =
 \frac{1}{4\pi^2\kappa^2} \int_0^\infty
 \frac{\sin(\kappa R)}{\kappa R}
 \frac{\partial}{\partial R}
 \left[R^2\frac{\partial D_n(R)}{\partial R}\right]\,dR</math>

Example



<math>\phi_n(\kappa) = 
 0.033C_n^2\kappa^{-11/3},\quad
 \frac{1}{L_0}\ll\kappa\ll\frac{1}{l_0}</math>

Continuation and cases



<math>
 f(x) =
 \begin{cases}
 1 & -1 \le x < 0 \\
 \frac{1}{2} & x = 0 \\
 1 - x^2 & \mbox{otherwise}
 \end{cases}
 </math>

Prefixed subscript



 <math>{}_pF_q(a_1,\dots,a_p;c_1,\dots,c_q;z)
 = \sum_{n=0}^\infty
 \frac{(a_1)_n\cdots(a_p)_n}{(c_1)_n\cdots(c_q)_n}
 \frac{z^n}{n!}</math>

Fraction and small fraction


<math> \frac {a}{b}\  \tfrac {a}{b} </math>

Foutrapporten

Discussies, bugrapporten en functieverzoeken moeten naar de Wikitech-l mailinglijst. Deze kunnen ook worden gearchiveerd op Mediazilla onder MediaWiki extensies.

Toekomst

In the future, once the MathJax option which was added to the Math extension is stable enough, it may be enabled on Wikimedia wikis (per bug 31406) as a better alternative for the PNG rendering of TeX formulas. MathJax is a JavaScript library for inline rendering of mathematical formulae, and can be used to translate LaTeX into MathML for direct interpretation by the browser.

Zie ook

Opmerkingen

Externe links

Inhoudsopgave - Nederlandse helppagina's: Meta b: n: w:/w: q: wiktionary


Lezen: Go | Search | URL | Naamruimte | Page name | Section | Link | Backlinks | Piped link | Interwiki link | Redirect | Variable | Category | Special page
Veranderingen: Recent | (enhanced) | Related | Watching pages | Page history | Diff | User contributions | Edit summary | Minor edit | Patrolled edit
Inloggen en voorkeuren: Logging in | Voorkeuren | User style
Bewerken: Overview | New page | Images/files | Geluid | Image page | Special characters | Formula | Table | EasyTimeline | Sjabloon | Renaming (moving) a page | Editing shortcuts | Talk page | Testing | rlc
Andere projecten: Wikibooks | Wikicommons | Wikinews | Wikipedia | Wikiquote | Wikisource | Wiktionary - bewerk dit sjabloon